GDGR - PLEBS

Ook dit is poëzie...

2012-01-16T20:01:00.003+01:00

Joke van Leeuwen schrijft Gedichtendagbundel

2012-01-11T18:10:00.001+01:00

Gedichtendag nadert haast zienderogen en De Dichters der Lage Landen beginnen stilaan nerveus te worden. Het feestelijke kostuum wordt nog vlug even naar de waserette gebracht en ook de kappers krijgen in dit jaargetij traditioneel veel Dichters over de vloer. Binnen een drietal weken is het hele zootje achter de rug en kunnen De Dichters weerom in stijl verkommeren achter hun bureau. Het enige wat dan nog zal overblijven van Gedichtendag 2012 is een dun boekje dat elk jaar voor een appel en een ei wordt verkocht, waarin tien vaak wat onwennige gedichten prijken. Niemand minder dan Joke van Leeuwen mag dit jaar het bundeltje volschrijven, dat op minstens 15000 exemplaren wordt gedrukt. Ja hoor, u hebt het goed, dezelfde Joke van Leeuwen die op 27 januari naar Knettervers komt. Net als u, inderdaad.

Plebejische kerst

2011-12-26T17:42:00.002+01:00

De redactie van het tijdschrift Plebs wenst de webloglezer een fijne 'new style' kerstperiode toe: klik hier!

PLEBS twittert

2011-12-14T13:51:00.001+01:00

Volg ons nu ook via Twitter: @PLEBSliteratuur

Auteur wordt acteur: Tom Lanoye brengt Sprakeloos op de planken

2011-12-13T15:21:00.004+01:00

Tom Lanoyes autobiografische succesroman heeft zijn weg naar het theater gevonden. Lanoye adapteerde zijn alom geprezen Sprakeloos niet alleen tot een monoloog, maar ook tot een ultiem eerbewijs aan zijn familie en de buren en verwanten uit zijn jeugd.

Sprakeloos op de planken wekt in de eerste plaats Lanoyes moeder tot leven. In zijn roman kampt Lanoye met een writer’s block. Deze bedeesdheid merken de toeschouwers ook in het theater op. Met alleen een stoel en een projectiescherm achter zich pikt de auteur enkele sterk gekozen fragmenten uit zijn boek. Fragmenten die het goed doen op het toneel. Fragmenten waarin niet alleen ma Verbeke floreert als een toneeldiva op en naast het podium, maar waarin we haar ook horen aftakelen. Haar taal gaat langzaam maar zeker kapot, en daarmee ook die van haar zoon. Lanoye laat immers veel stiltes vallen die ons meenemen naar het grote afscheid dat zal volgen.

De stiltes zijn samen met de timing doelbewust gepland. De theatermonoloog is opgesplitst in twee delen. Lanoye neemt in het eerste deel de theatrale persoonlijkheid van zijn moeder over. Gretig en met veel schwung vertelt hij de volkse verhalen uit de Elisabethwijk in Sint-Niklaas waar de slagerszoon met zijn brilletje is opgegroeid. Lanoye portretteert zijn moeder Josée zoals iedereen in de buurt haar kende: ’t actriceke, een amateurtoneelspeelster op en naast het podium. Daarnaast vertelt hij ook anekdotes die andere facetten van zijn moeders persoonlijkheid sieren: ma Verbeke was een middenstandsvrouw en moeder van vijf kinderen. Zij kon als geen ander met haar diva-allures slaan en zalven. Kleinere verhalen zoekt Lanoye bij de buurtbewoners van zijn geboortewijk. De krijtlijnen zet de moederfiguur uit, zij is de mater familias die iedereen in haar schaduw zet, zelfs Sidonie met de hazenlip en Dikke Liza.

Lanoyes anekdotes wekken vele lachsalvo’s op in de zaal. Hij raast heen en weer op het podium, zet zijn theatrale taal nog eens extra in de verf met groteske gebaren en dist meteen daarna een nieuw verhaal uit zijn mouw alsof hem opeens een oude herinnering te binnen schiet. Hij vergroot de verhalen uit en het publiek gaat met hem mee. Via zijn omwegen bereikt hij met veel warmte en respect voor zijn hoofdrolspelers en figuranten het langverwachte crescendo.

Pas in het laatste deel merken we hoe klein en naakt Lanoye alleen het podium bestiert. De verbale uitbundigheid maakt plaats voor serene verhalen over de aftakeling van Josée Verbeke. Het heen-en-weer gedrentel is voorbij, Lanoye vindt het tijd om plaats te nemen op zijn stoel en voor te lezen. Het publiek houdt de adem in. Via een laatste familiefeest gaat ma Verbeke haar slotfase tegemoet. Zonder taal moet ze haar afscheidsscène spelen, de laatste voorstelling die haar familie en vrienden met veel schroom en wanhoop bijwonen. Lanoye laat ons meewandelen in de koude ziekenhuisgangen waar vader en zoon sprakeloos zitten en de moed bijeenschrapen om hun Josée misschien zachtjes te laten gaan.

Auteur-acteur Lanoye blijft zelfs tijdens de meest tere momenten een spraakwaterval op het podium. Het woord is dan ook heer en meester. Lanoyes barokke taal is een ode aan zijn moeders theatrale persoonlijkheid. Het vormt een schril contrast met de eindsprint die de taal van ma Verbeke heeft ingezet. De woordendans en de onuitgesproken gedachtes worden alleen even gestopt om een fotocollage te laten passeren, die begeleid wordt door Dinah Washingtons bluesachtige This Bitter Earth. De doodstrijd is ingezet en hiermee breekt de muziek abrupt af.

De onemanshow is ten einde. Er blijft alleen een rouwproces over, een begin van taal om een pleister te leggen op de wonde, een publiek dat een wit blad nooit sprakeloos mag maken als er zo veel woorden zijn om alles mooier te maken.

Ook dit is poëzie...

2011-12-12T14:43:00.002+01:00

Bernard Dewulf stadsdichtert over Antwerpen

2011-12-10T12:33:00.004+01:00

Het gaat Bernard Dewulf voor de wind. Op zijn schouw staan een Debuutprijs, een Librisprijs, een Inktaap, een vergeeld exemplaar van De Morgen en het jongste Plebsnummer (waarin hij uitgebreid aan bod kwam) broederlijk naast elkaar. Vanaf 26 januari 2012 zal die vergeelde gazet voorgoed in de prullenmand verdwijnen, want er is plaats nodig voor een nieuwe trofee: die van het Antwerpse stadsdichterschap. En zo wordt het Antwerps rijtje behoorlijk indrukwekkend: Dewulf komt naast klinkende namen als Tom Lanoye, Ramsey Nasr, Bart Moeyaert, Joke van Leeuwen en Peter Holvoet-Hanssen te staan.
Wist u trouwens dat twee van hen (Peter Holvoet-Hanssen en Bart Moeyaert) reeds op het plebejische poëziefestival Knettervers hebben opgetreden? En dat daar op 27 januari 2012 nog een naam, die van Joke van Leeuwen, aan wordt toegevoegd? Voor tickets: mail naar info[at]plebs.be. (Foto: Koen Duys)

2011-11-20T14:55:00.001+01:00

Ook dit is poëzie...

2011-11-20T14:48:00.003+01:00

Literaire Living 2011

2011-11-17T21:57:00.006+01:00

U heeft al lang uw tickets voor Knettervers besteld, omdat u de unieke kans om Anton Korteweg, Joke van Leeuwen, Miriam Van hee en Vrouwkje Tuinman aan het werk te zien niet wil laten liggen? Hm? Maar u bent wat ongeduldig van aard? Nietwaar? Wel, Anton Korteweg kunt u dit weekend al even gaan beluisteren, samen met Philip Hoorne, Lies van Gasse en Maarten Inghels, in het West-Vlaamse Ardooie nog wel!

Le nouveau Plebs est arrivé

2011-10-10T23:09:00.004+02:00

De nieuwe Plebs, nummer twaalf al, ligt in de rekken! Ditmaal is er poëzie van de dichters Hans Claus, Paul M. Borggreve, Krijn Peter Hesselink en Hans van Ham. Verder leest u een interview met en werk van Bernard Dewulf, een vlijmscherpe column van Philip Hoorne en zoveel meer. De camera van Nina Morsa legde mooie plaatjes vast. En wist u dat u voor al dat lekkers slechts twaalf euro betaalt? Abonneren kan steeds via info[at]plebs.be!

Schrijflustigen gezocht!

2011-10-10T18:43:00.002+02:00

Victorie voor Erwin Steyaert en Plebs

2011-09-26T10:04:00.002+02:00

De poëzieprijs Melopee van de gemeente Laarne is een buitenbeentje. Wars van debuutbundels en ijverige prijzenjagers selecteert de organisatie een aantal beklijvende gedichten die het afgelopen jaar in Vlaamse literaire tijdschriften zijn verschenen. Ook Plebs ontsnapt al enkele jaren niet aan het haviksoog van de jury.
Dit jaar werd De moeder van de zelfmoordterrorist van Erwin Steyaert uit het elfde Plebsnummer geplukt. En zowaar: Erwin schoot de hoofdvogel af en kreeg daarvoor een geldsom van € 2500. Onze welgemeende felicitaties aan de verdiende winnaar!

4 August 2011: Wieliczka and Zakopane

2011-08-04T23:01:00.007+02:00

Donderdag alreeds. De tijd haast zich naar het einde van onze reis doorheen Zuid-Polen. Vandaag verlaten we, met enige pijn in het hart, onze hostel in Kraków en vlieden naar de onderkant van het land. Maar eerst houden we halt in Wieliczka, een dorpje dat haar populariteit dankt aan de beroemde zoutmijnen aldaar.

Al op de allereerste werelderfgoedlijst die Unesco maakte in 1978 stond deze toeristische topper vermeld. Het is er ook vandaag erg druk. De kaartjes zijn niet goedkoop, maar de rondleiding duurt dan ook bijna drie uur. We worden vrolijk van de ene naar de andere mijngang gegidst door Kate, die haar Poolse naam voor de gelegenheid (en gemakkelijkheid) verengelst heeft. Ze maakt grapjes als een volleerd entertainer en gezwind ontplooit ze een onderaardse wereld voor onze ogen. Op meer dan 100 meter diepte bewonderen we kroonluchters en levensgrote beelden die uit zout werden gehouwen. In de prachtige Sint-Kingakapel kreeg de Poolse held paus Johannes Paulus II een prominente plaats, maar in andere ruimtes herkennen we ook de Poolse wetenschapper Nicolaas Copernicus en de Duitse schrijver Johann Wolfgang von Goethe. In de zeer nauwe lift ontmoeten we de obligate, vriendelijke Nederlanders van deze reis. We begonnen al te vrezen dat ze verdwenen waren.

We kopen een rond broodje en rijden een honderdtal kilometer zuidwaarts richting Zakopane. Onderweg houden we halt in een onooglijk klein dorpje, dat zelfs aan het alziend oog van onze gps lijkt ontsnapt. We eten er kebab, het enige voedsel voorhanden, in een kleine eettent waar we bekeken worden als aangespoelden, bosjesmannen, enfants sauvage. Maar het eten smaakte heerlijk.

Nochtans proberen we ons zo goed mogelijk te integreren. Zo reizen we net als zovele Polen naar Zakopane, de toeristische bestemming bij uitstek. Dat merken we trouwens onderweg al: we staan een dik halfuur in de file. Nochtans is Zakopane vooral 's winters een must: al meer dan honderd jaar is dit stadje het Poolse Mekka van de wintersport. Maar ook in de zomer komt er heel veel volk naar hier afgezakt om van het adembenemende berglandschap te genieten.

Of komen die Polen eerder voor de shoppingstraat Krupówki? Ik alvast niet: ik plant mij neer op een nabijgelegen terras en bestel een Okocim, terwijl Joke de winkeltjes exploreert. Ze koopt o.m. een traditionele schapenkaas uit de streek, die heel lekker ruikt. Ondertussen neem ik me voor om wat notities te nemen, maar dat lukt moeilijk met een Pool naast me die duidelijk al heel wat Okocims achterover heeft geslagen. Plots lijkt hij zich naar me te willen omdraaien, maar valt pardoes van zijn stoel, waardoor met een hels lawaai de metalen beschutting naast het terras een meter verschuift. Hij krabbelt recht en bestelt nog wat bier. 'De Pool drinkt met mate', lees ik in de Capitool-reisgids, maar dit heerschap moet wel de uitzondering zijn die de regel bevestigt. Even later beslist hij om op te stappen, platzak vermoed ik, maar valt tot driemaal toe eer hij uit mijn gezichtsveld is verdwenen. Gelukkig helpt zijn vriend hem telkens recht. Het tweetal wordt als paria's bekeken door de gezinnen die rustig met hun kinderen langs de vele kraampjes komen flaneren.

Wij kuieren naar onze herberg, onze blik op de Karpaten gericht, en pakken in. Morgenvroeg reizen we terug naar onze heimat. Polen heeft ons op verschillende vlakken positief verrast. Het land ligt er kraaknet bij, wordt bevolkt door uitermate vriendelijke lieden en het eten is verrassend lekker, tenminste voor wie houdt van een uitgebreid en stevig maal, zonder al te veel franjes. Een prima reisdoel dus, al wellen in onze hoofden stilaan nieuwe bestemmingen op, nieuwe contreien om te verkennen. Nieuwe einders om te beschrijven.

3 August 2011: Oświęcim

2011-08-04T08:22:00.006+02:00

De titel laat het al vermoeden: dit wordt niet het vrolijkste hoofdstuk van onze reis. Ondanks het late uur gisteravond zijn we al vroeg uit de veren. Op het programma staat een bezoek aan het grootste concentratiekamp van de nazi's. Op zo'n 65 kilometer van Kraków, in het Poolse dorpje Oświęcim - beter bekend onder zijn Duitse naam Auschwitz - heeft zich een van de grootste tragedies uit de menselijke geschiedenis afgespeeld. Vier uur lang werden we er rondgegidst, eerst doorheen Auschwitz I, dan in het uitgestrekte Auschwitz II of Birkenau.

In de barakken van Auschwitz I worden we stil bij het aanschouwen van kamers vol brillen, valiezen, kammen. Even verder, in een grote ruimte, ligt liefst zeven ton aan menselijk haar opeengehoopt. Overal restjes mens, restjes mensheid. In grijze gangen hangen foto's van vergaste Joden, Polen, zigeuners, homoseksuelen. De gids overstelpt ons met feiten, cijfers, gegevens. Uit haar mimiek valt geen enkel oordeel af leiden. Objectief, bijna droog, spuwt ze op automatische piloot de grootste gruwelijkheden op ons uit. Een à anderhalf miljoen doden in Auschwitz, waarvan 90 % Joden. Registratielijsten. Voorgoed verpulverde gezinnen, gezichten. Komt u maar mee naar de volgende zaal. Vreselijke martelingen. Dagenlang rechtop staan, met vier mannen in een hokje de grootte van een telefooncel. Hé, kijkt u hier even. Slapen met drie in een bed. Executiemuren en verhangingspalen. Is iedereen nog mee? Treinwagons voor honderd stapelbare mensen. Rotte groenten en Zyklon B. Kijk, daar kunt u een drankje kopen. Gruwelijke medische experimenten, uitgehongerde kinderen. Vergaste beschaving. Zijn er nog vragen?

Birkenau is vreselijk in zijn uitgestrektheid. Het is snel gebouwd, voornamelijk in hout, en heel veel blijft er dan ook niet meer van over. Maar het kamp reikt zover het oog kan kijken. Hier nam registratie te veel tijd in beslag en sliep men niet met drie in een bed, maar met tien. We staan voor een hoopje hout en stenen. Hier werden mensen met harde handen vergast, snel en efficiënt, duizenden per dag. Nadien werden hun dode lichamen door daartoe aangeduide Joden (de Sonderkommando's) naar de crematieruimte gebracht. Daarna bleven echter nog hun beenderen over, die verpulverd werden en weggegooid. Of naar Duitsland vervoerd, om het land mee te bestrooien.

De wereldoorlogen laten niet los. Grootouders vertellen je erover. Je bekijkt series als Band of Brothers en films als Schindler's List en La Vita E Bella, speelt games als Medal of Honor, bezoekt het huis van Anne Frank en de stranden in Normandië, leest Primo Levi en Levinas. Elk jaar bezoeken meer dan een miljoen mensen Auschwitz. We praten erover. Lezen, luisteren, bekijken. Denken. Maar begrijpen doen we nooit.

Terug in Kraków nemen we koffie en een bad, maar er is tijd nodig om Auschwitz achter ons te laten. Ik pen wat gedachten neer en word voor de tweede keer tijdens deze reis geconfronteerd met de ontoereikendheid van woorden. Even lezen dan maar. En voor het laatst een hapje eten in de binnenstad - dumplings met groenten bij het authentieke Chłopskie Jadło - want morgenvroeg rijden we zuidwaarts, de bergen van de Tatra tegemoet.

2 August 2011: Ojcow National Park

2011-08-03T08:30:00.003+02:00

De nacht duurde langer dan verwacht, maar we komen net op tijd voor het ontbijt. Aan tafel luisteren we een Pools gesprek af tussen twee receptionistes en verstaan er geen kneit van. In een spelletje Scrabble halen deze lieden makkelijk monsterscores: in elk woord zit quasi zeker een z en als het even kan ook een c, die dan vaak klinkt als ts of tsj. Dat geeft een zekere schwung aan de taal, een zeker ritme dat doet denken aan het hoefgetrappel van de bepluimde paarden op de Rynek Główny. De dansende streepjes bovenop en doorheen letters en de frivole krulletjes onderaan illustreren dit binnenmonds spektakel.

Wij nemen de tram naar Lubicz 23, het adres van autoverhuurfirma Avis. We vinden niet genoeg muntjes voor twee tickets, dus kopen we er slechts eentje. Jammer genoeg komt net dan Murphy om de hoek kijken: controle, door een zwaarlijvige Pool waar ongetwijfeld niet mee te spotten valt. Meteen doemen beelden van Poolse gevangenissen in mijn achterhoofd op, met grijsgrauwe muren vol barsten en witte krijtstreepjes, en koude, groene aardappelen in een blikken voederbak. Wij halen ons slechtste Engels boven, in de hoop dat deze reus medelijden voelt opwellen met ons, onwetende analfabeten. Dat lukt wonderwel: hij murmelt tussen zijn tanden dat we de volgende keer best twee tickets kopen. We knikken beleefd en halen opgelucht adem.

Bij Avis worden we beloond voor onze moed: we krijgen een free upgrade naar een ruime vijfdeurs Volkswagen Polo. We nemen full insurance; voorzichtigheid is immers de moeder van de porseleinkast. Op min één staat een zwarte parel ons op te wachten. Met slechts 7100 kilometers op de teller ruikt de knusse sedan nog naar bloeiende Duitse fabrieken. We stellen onze gps in naar het noorden: het nationaal park Ojców. Polen heeft een twintigtal nationale parken om trots op te zijn, en Ojców, met zijn fraaie berglandschappen, is de kleinste van allemaal. Dat blijkt al snel: de ingang van het park valt nergens te bespeuren.

Bovendien is er iets vreemds aan de hand met de wegen hier. Je rijdt rechtdoor op een nette weg, compleet met wegmarkering en wegwijzers. Plots merk je dat de weg wat minder onderhouden is, putje hier, hondje daar, maar je denkt aan de winterse taferelen in Vlaanderen en vlamt rustig verder. Even later wordt de weg evenwel steeds smaller, tot je je aan beide zijden ingesloten weet door zwellend groen, dat steeds nadrukkelijker tegen de deuren van je wagen gaat slepen. Plots breekt de weg in tweeën, puilt gras uit het midden van het asfalt omhoog, gras dat trouwens steeds langer wordt, de stroken 'weg' onder je banden vallen stilaan helemaal weg, tot er slechts kiezel overblijft, kiezel en onkruid, en je uiteindelijk met je neus op een uitgestrekt graanveld zit geplakt. Prachtige natuur, dat wel, maar nu is het zaak om die zwarte sedan gedraaid te krijgen en de stappen in de Evolutie Van De Verharde Weg weer in correcte volgorde te doorlopen. Ondertussen is het behoorlijk warm geworden, een continentale warmte die even vreemd aanvoelt. Uiteindelijk zie je mensen opduiken die je met onbegrip aanstaren en weet je jezelf weer in de bewoonde wereld. Tot je tien minuten later, in een volgende straat, weer van voren af aan begint.

Onderweg eten we worst en hamburger in een aftandse container die pretentieus een 'bar-grill'-lichtreclame langs de weg heeft geplant. Uiteindelijk vinden we wat we willen vinden en binden de stapschoenen wat strakker aan voor een heuse klim. Twee sterke koffies, enkele kiekjes en staaltjes universele gebarentaal later vinden we ook de Knots van Hercules, een rotsformatie die hoog boven de Prądnikvallei uittorent. Daarnaast ligt Pieskowa Skała, een kasteel dat er ondanks zijn gezegende leeftijd nagelnieuw uitziet. We bewonderen en wenden de Poloneus terug naar Kraków.

's Avonds kuieren we als rechtgeaarde toeristen naar het centrale marktplein van de stad. Straatmuzikanten, mimespelers, breakdancers ... Ze zijn er allemaal. Het bulkt er dan ook van mensen met verheugde blikken om zoveel zomerse taferelen. Ik nestel mij op een terras om mijn indrukken van de dag neer te pennen. Joke laat me even alleen, schrijft ansichtkaartjes en speurt langs de vele winkeltjes.

In Kazimierz eten we pizza-baguette, niet omdat we daar zoveel zin in hebben, maar omdat iedereen dat hier doet en wij, kuddedieren als we zijn, ons zoveel mogelijk als de locals willen gedragen. 's Avonds laat drink ik een Lech op het terras van Wrega Pub, als eerbetoon aan oud-president Lech Walesa.

1 August 2011: mlecznybar and live Klezmer music

2011-08-02T10:08:00.003+02:00

De nacht voelt hard op een dunne matras, maar de slaap is diep. Ontbijten doen we bij de receptie van ons 70s Hostel, waar ik via wifi mijn verslag kond kan maken op de plebejische weblog. De regen werd vannacht moedeloos van haar eigen droefheid en laat 's ochtends slechts een paar diepe plassen achter op het trottoir.

Wij stappen naar de Wawel, niet ver van onze hostel. Op een kalkstenen rots torent de citadel uit boven de Wisła. Vroeger regeerden hier koningen over het land in al zijn vormen. Volgens de ANWB-gids is een bezoek aan de Wawel verplichte kost voor alle Polen; de heuvel lijkt een beetje het Mekka voor de christelijke autochtonen. Boven liggen een kathedraal en een kasteel gemoedelijk tegen elkaar aangeleund, als twee broertjes die te veel geschiedenis delen om elkaar los te laten. De kathedraal biedt een allegaartje aan stijlen en bouwperiodes. Hier werden eeuwenlang de Poolse monarchen gekroond. Tegenover de ingang glimlacht Karol Wojtyła ons evenwel gemoedelijk toe. Ik sla een praatje met een bekend gezicht uit mijn Ardooise internaatsperiode en moet (verplicht) op de foto. Het aanpalende renaissancistische kasteel omarmt een binnenhof die tegelijk majestueus en gezellig is, elegant en ingetogen, yin en yang, belerend en charmant.
Binnenin volgen ridder- en wapenzalen elkaar op, zo lezen we althans, want na enkele obligate kiekjes van al dat moois laten wij de Wawel voor wat ze is en gaan op zoek naar een eetgelegenheid.

Elke rechtgeaarde kapitalist dient ieder aspect van het socialisme en communisme consequent met de grond gelijk te maken. Dat deden ook de Polen, van zodra ze van het dictatoriale juk waren bevrijd. Thans komt er stilaan ruimte, zo merken we, voor een iets genuanceerder beeld, al is dat lang niet bij iedereen het geval. Een mooi voorbeeld is het melksalon (mlecznybar), waarvan er in de stad wel enkele terug te vinden zijn. Hier bood de staat eertijds voor een habbekrats een degelijk maal aan de bevolking. Het concept van de goedkope boerenkost is er nog steeds en wint weer aan populariteit. De melksalons zijn evenwel erg moeilijk te vinden. Wij wilden Pani Stasia proberen, dat al sinds het begin van het socialisme bestaat, maar vonden er geen spoor van op het vermelde adres.

U Babci Maliny vonden we wel, al bleek ook dat geen sinecure: wie er wil geraken, moet de Poolse Academie inwandelen, zonder enig spoor van een eetgelegenheid, en daar een trap naar een kelder zoeken. Beneden zit een oud mannetje ons met knokige vinger de weg te wijzen: een spoor! Achter een houten deur vinden we een schatkamer: een sfeervol ingerichte kelder met houten bankjes en hongerige Polen. De muren hangen vol afbeeldingen van bekende figuren en de ruimte is druk versierd, zelfs met een bed en een wieg. In de hoek staat een houten, gesloten bar waarvoor een rij mensen aanschuift om eten te bestellen. Gelukkig spreekt een van de gasten Engels, zodat we onze keuze kunnen doorgeven. Ik betaal 62,50 złoty (zo'n 17 euro) voor twee verse volle maaltijden, bestaande uit dikke, vlezige soepen, enorme stukken schnitzel, aardappelen, salade en wortelen, cola en een halve liter bier. Maar vooral de sfeer valt nergens mee te vergelijken. Hongerige magen blijven ondertussen toestromen in dit onderaardse postcommunistische hol, kinderlijk gelukkig om zoveel lekkers voor zo weinig geld. Voldaan plaatsen we onze lege borden (hoewel: Joke kreeg haar portie niet meester) in een kleine opening in de muur, waarachter een norse dame in versleten schort de vaat verzorgt.

De markt Rynek Główny schijnt het grootste plein van Europa te zijn, al staan in de navel ervan de Lakenhallen potsierlijk te wezen. Onder de arcaden binnenin staan souvenirwinkeltjes van het type waar ik een hekel aan heb, dus ga ik maar naar buiten en hoop stiekem de Poolse dichteres Wisława Szymborska tegen het lijf te lopen, die hier haar inspiratie haalt. Plots krijg ik echter hevig zin in koffie en denk aan de Washington Post, die ooit schreef dat de beste koffiebar ter wereld zich in Kraków bevindt. Ik heb ze nog niet allemaal bezocht en kan dus bevestigen noch ontkennen, maar wil toch even van dat zwarte goud gaan proeven. Een beetje speurwerk leidt ons naar Camelot, een gezellig koffiehuis met vele kleine ruimtes, twee groenbegroeide terrassen en een geur om van te watertanden. Joke bestelt een bosbessenjoghurt met vers fruit, die verbleekt bij de tonen die zich bij elke slok koffie in mijn hoofd afspelen.

We brengen een kort bezoek aan de Mariakerk en enkele winkeltjes, om daarna via het langgerekte park langs de ringweg terug zuidwaarts te keren. In Kazimierz zijn we net te laat voor het kleine oude en voor het grote nieuwe Joodse kerkhof, maar we gaan wel binnen in de sobere Isaaksynagoge. Op de muren prijken teksten uit de Thora.

's Avonds blijken we te laat voor een optreden van Klezmermuzikanten in etablissement Ariel, maar we bemachtigen wel de laatste tickets in Klezmer Hois, onze stek van gisteren. Meer dan tien tafeltjes staan er niet, wat zorgt voor een zeer intimistische sfeer. Ik bestel een Leƶajsk terwijl een man aan de contrabas, een aan de accordeon en een zingende violiste het restaurantpubliek groeten. De stem van de zangeres is diep; ze herbergt zowel het laagland van Mazovië als de hoogvlaktes van de Tatra. De muziek klinkt ingetogen, maar kent af en toe tempowisselingen. De sfeer in de kleine kamer is tastbaar. Hoe ontoereikend zijn woorden om muziek te beschrijven.

Kraków, 31 July 2011: car, train, plane, bus, tram & feet

2011-08-01T09:42:00.007+02:00

De tijd is hier. Vanmorgen vroeg opgestaan, gepakt, gezakt, nauwelijks ontbeten. Het station in Brugge is leeg, de trein evenzeer. Acht wieltjes rollen de stilte aan flarden.

De Brusselse vluchthaven biedt een rijke diversiteit aan menselijk materiaal. Er zijn brede voeten, lederen schouders, zwarte wangen, geuren van koffie en parfum, Engelse kranten, Portugees gevloek. Mensen met doelen in hun ogen en snel tikkende klokken. Lieden met verwachtingen, vooruitzichten, hun hoofden nog vers van weerbulletins en inpaklijstjes. Ze hebben een nieuwe grens getrokken rond een nog te ontdekken stukje aarde. Een transportband brengt ons als vee naar onze wachtstal, waar niemand zijn lotgenoten in de ogen kijkt. (Boven mijn hoofd hangt een reclamepaneel van Lavazza, 'The real Italian espresso experience'. Op de foto staat een romig kopje koffie naast een man en een vrouw. De man verliest zijn hoofd in uithangende was. Hij is gekleed in een wit onderhemdje en heeft spieren die doen denken aan naalden en anabole steroïden. Een vrouw kijkt hem smachtend aan, slaat haar linkerarm op zijn borst, maar hij trekt het kopje in zijn hand wat naar achteren, he daar, afblijven jij, wat zijn spieren nog meer doet opspannen. De hunker naar koffie is er altijd, maar deze lelijke affiche mildert het verlangen.)

Als de ijzeren adelaar waarin ik zo meteen stap het in de wolken voor bekeken houdt en zoals Mohammad in de Duivelsverzen genadeloos naar de aarde stort, zijn dit de mensen met wie ik mijn laatste adem deel. Het is een belachelijke gedachte, maar ik heb nog geen vlucht genomen zonder dit berustend fatalisme in mijn achterhoofd. Toch belt de airhostess ontspannen; ze lacht in de telefoon.
En inderdaad, de vlucht verloopt rustig. Ik lees de menukaart van Brussels Airlines en een deel uit Sprakeloos van Tom Lanoye. Voor ik er erg in heb, land ik twee uren, één koffie en wat kauwgom later in Kraków. Zestien graden, gestage regen, maar dat raakt onze, euh, koude kleren niet. De bus brengt ons naar het station Kraków Glówny, waar onze queeste start. We zoeken vruchteloos naar een bus, een tram, een taxi, een koets, een ezel, eender wat ons naar het zuiden van de stad kan brengen. Dat duurt wel even. De inboorlingen zijn hulpvaardig voor zover ze Engels spreken.

Uiteindelijk vinden we een tram die ons naar de joodse wijk Kazimierz brengt. Wij stappen naar het 70's hostel, waar we even wachten voor een gesloten deur. Een vriendelijk dametje, dat me al mobiel probeerde te bereiken, ontvangt ons even later in een ietwat vervallen maar gezellig gebouw. Onze kamer, de Queen room, bevindt zich echter even verderop, in de straat Paulinska, huisnummer acht: een grijs oostblokgebouw waarvan de gevel niets prijsgeeft over een mogelijk gastenverblijf. We sjokken de stenen trap op naar de tweede verdieping en bevinden ons even later in een zeer ruime en kraaknette studio, compleet met salon, groot bed, multimedia, keuken, loungemuziek en purperen gezelligheid. Maar het ligbad verdient onze eerste aandacht.

Verfrist en bijgelezen ontdekken we later de wijk Kazimierz. Hier woonden in 1939 zo'n 70000 joden; nu zijn dat er nog 100 à 150. Steven Spielberg baseerde er zijn bejubelde prent Schindler's List op. Thans hebben voornamelijk studenten deze wijk ingepalmd, wat voor een bruisende sfeer zorgt. Wij volgen de goede raad van een van onze reisgidsen op (de ANWB) en zoeken het straatje Szeroka. Hier bevinden zich een vijftal voortreffelijke, typisch Joodse restaurantjes, met klinkende namen als Alef, Arka Noego, Ariel en Klezmer Hois. We kiezen voor de laatste en bevinden ons in een vooroorlogse setting, compleet met gehaakte tafelkleedjes, zitbankjes onder dikke kussens, muren vol kadertjes met foto's van rabbi's en stambomen, zachte jiddische muziektonen, kruidige geuren. Kaarsen doen de ruimte baden in een rode gloed. Het eten smaakt buitengewoon heerlijk. Een zubrówka maakt de avond compleet.

Jack Kerouac is back

2011-06-05T09:33:00.006+02:00

Het fantastische, haast megalomane exploot van extase On the road is nog niet koud geworden op mijn nachttafel en daar stromen al nieuwe geluiden over Jack 'Sal Paradise' Kerouac mijn mailbox binnen.
Eerst en vooral presenteert uitgeverij Nadorst op 11 juni de eerste Nederlandse vertaling van Kerouacs poëzie. De door een moderne Sehnsucht voortgestuwde jongeling is ook hierin voelbaar; dat valt althans af te lezen uit de perstekst, want ik moet eerlijk bekennen dat Kerouacs poëzie vreemd voor mij is. Maar, wie weet, verschijnt in een volgend plebsnummer een bespreking daarvan ...
Anderzijds is er de verfilming van het boek, die naar alle verwachting in de herfst van dit jaar op ons wordt losgelaten en waar regisseur Walter Salles en scenarist José Rivera (Diarios de motocicleta, 2004), samen met godfather Francis Ford Coppola, hun stevige roadmovieschouders onder hebben geplant.
In mijn hoofd vermengen benzinegeuren zich met jazzgeluiden. Dit wordt likkebaardend genieten.

Poëziefestival Knettervers 2012

2011-03-09T11:15:00.005+01:00

Op vrijdag 27 januari 2012 vindt de vierde editie plaats van ons poëziefestival Knettervers. Net zoals dit jaar proberen we ook in 2012 jullie te verrassen met een buitengewoon mooi programma. We zijn alvast verheugd dat Anton Korteweg bevestigde. Dat smaakt naar meer!

Gezocht: m/v met (schrijvend) talent!

2011-02-14T19:56:00.000+01:00

Op zaterdag 4 december 2010 mochten we voor de 35ste keer de Guido-Wulmsprijs, poëzieprijs van de stad Sint-Truiden uitreiken in de Academiezaal. Martin Carrette uit Deinze werd uitgeroepen tot winnaar van deze poëzieprijs met het gedicht ‘Ochtenblues’. Marina Dubois uit Kessel-Lo won de kortverhalenwedstrijd Hendrik Prijs-prijs met het verhaal ‘Rozenland’.

Kruip je ook wel eens in je pen? Schuilt er een verborgen dichter in je of ben je beslagen in het schrijven van verhalen? Dan ben je bij ons aan het juiste adres. Stuur ons een beklijvend gedicht of een boeiend verhaal en maak kans op enkele mooie prijzen.

Inzenden kan tot en met 15 april 2011. De uitreiking vindt plaats in november of december 2011.

Je kan het reglement opvragen bij de UiTbalie, tel: 011-70 17 00, e-mail: UiTbalie@sint-truiden.be, of raadpleeg het op de stedelijke website www.sint-truiden.be, rubriek ‘Leven - Cultuur’.

(Bericht van Bert Flossie)

Requiescat in pace, Garius Moorus

2011-02-08T21:34:00.010+01:00

Twaalf was ik, grote broer veertien. Op een of andere manier was grote broer in De Grote Stad geraakt, city of Torhout, alwaar in die tijd een obscure platenboer de burg sierde: de Haiko Club. Thuis keek hij fier als een gieter om zijn nieuwste aanwinst. Op de hoes zat een jongetje, ongeveer mijn leeftijd, op bed met een gitaar onder zijn arm. Voor hem een Marshallversterker, aan de muur een poster van ene Jimi Hendrix.
Grote broer schakelde de stereoketen aan. Dat duurde wel even in 1990. Eenmaal geladen klikte hij meteen door naar track vier. Gedurende een seconde knipperde de display. Dan scheurde er iets in mijn twaalfjarige hoofd. Klik hieronder om het te horen.

Reacties op Knettervers

2011-02-03T16:43:00.003+01:00

Op vrijdag 28 januari vond de derde editie plaats van poëziefestival Knettervers. Het werd een magische avond. Enkele reacties:

Over Knettervers:

"Een erg mooie avond. Heel sfeervol." (Alexis de Roode)

"Felicitaties voor de mooie avond en dank voor de gulle ontvangst en de puike organisatie. Ik vond het bijzonder jammer dat ik vroeger moest vertrekken." (Charles Ducal)

"Dan heb je ook wel even een line-up van dichters, zeg. Wauw. Had ik graag live gehoord! " (Ingmar Heytze)

"Vlaanderen weer bij Nederland please!" (Anne Broeksma)

"Een geslaagde poëzieavond!" (Bart Moeyaert)

Over de presentaties van de studenten Nederlands:

"Een prachtige introductie. Het was een van de mooiste die ik heb meegemaakt." (Alexis de Roode)

"Van alle inleidingen had ik de leukste." (Bart Moeyaert)

"Heel gevat!" (Charles Ducal)

"Een mooie inleiding!" (Luuk Gruwez)

De Russen komen eraan!

2011-01-16T17:54:00.004+01:00

Op zaterdag 26 februari kunt u tegen 19 uur naar theater 't Kapelletje in Rotterdam afzakken voor “De Russen Komen Eraan!” Dat is een avond met Russische literatuur, Nederlandse vertalers en Russische (volks)muziek. Het programma is in het Nederlands. De avond is bedoeld, aldus de Stichting Nadorst, voor hen die van 'een hoogstaande, culturele avond houden, voor hen die graag naar literatuur en muziek luisteren en voor hen die graag meer te weten komen over Russische literatuur en muziek'. Voor info en tickets: surf naar www.hoenu.nl.

hoe het jaar uitblazen

2011-01-01T11:15:00.003+01:00

de stad wankelt met alle nieuwjaarswensen
langs gemiste dorpels. met zijn feestslingers
omhelst hij de neonlampjes die meteen uit

dansen gaan. terwijl de nacht hun gasten naar
buiten lokt met nieuwe woordenwisselingen,
lispelt het kaarsvet binnenskamers herinneringen

over de ouderdom die ze van zich afgegooid
hebben. in een stoet druppelen ze hun gedachten
uit over de bekruimelde onderleggers: van wanneer

het wintereelt weer zijn opwachting zal maken
tot de gesprekken die tijdens de maaltijd hun geheimen
op tafel gooiden. de uitbarsting van de feestvuren

schuiven de gordijnen een zuchtje naar opzij. de
kaarsstompjes beschijnen de ramen en zien dat
het licht ook nu weer tot bij de wolken komt.

Plebs goes Antwerp: Anselm Kiefer

2010-12-31T17:51:00.008+01:00

30 december 2010, plebejisch uitje ter ere van de jaarwende. Omdat de grenzen van West-Vlaanderen elkaar steeds meer lijken op te zoeken, bleek uitwijken de enige optie. We hadden evengoed in pakweg Paulatem kunnen belanden, ware het niet dat Anselm Kiefer dat Zwalmdorp links liet liggen en tentoonstelde in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen.

Anselm Kiefer heeft de Tweede Wereldoorlog overleefd, vanuit zijn wieg nog wel: hij werd geboren op 8 maart 1945, twee maanden voor de Duitse overgave. Die oorlog, voor veel Duitsers niet meteen het favoriete gespreksonderwerp aan de feestdis (‘don’t mention the war’), heeft de ziel van Kiefer in een houdgreep. Kiefer wil, bijna als Christian Klingelfeldt in de prent Festen, de pijnlijke waarheid op tafel gooien, sterker nog: die waarheid in monumentale doeken op de kijker afsturen. Van zodra je de eerste zaal binnenkomt, is er geen ontkomen meer aan. Niet alleen door de omvang van het werk, maar ook door de materialen en vooral de oorlogsthematiek is dit kunst waaraan niet te ontsnappen valt, waaraan niemand zich onttrekken kan. Net om die reden is Kiefer in het thuisland minder populair dan daarbuiten.

In vele werken van Kiefer lijkt alle hoop vervlogen. De doeken zijn vaak donker en zwaar, met bv. gebruik van lood, zwartgeblakerd hout, droge klei of geroest metaal. Soms lijken ze te appelleren aan het einde der tijden, met niets dan grafzerken op deze verschroeide aardkloot. Een oorlog heeft vernietigend uitgehaald. Takken en granen zijn dor en schraal, marineschepen vastgeroest, de grond onvruchtbaar. Maar Kiefer kijkt ook graag omhoog, naar de sterren. Daarin herkent hij figuren, die worden vastgelegd door er met witte gips bedekte takken op te leggen. Vele sterren kregen precies een (serie)nummer mee, zoals de Joden tijdens de Holocaust.

Een paar keren probeert de kunstenaar zelfs die hemel te bereiken. Op Am Anfang loopt een ladder van de verschroeide aarde naar de hemel. Het valt te betwijfelen of deze transcendentie als iets positiefs ervaren mag worden. Op de aarde blijft een hoopje opgerolde trap nonchalant achter, wat suggereert dat de top nog lang niet werd gehaald. Opvallend is ook wat zich in de ladder nestelt: een reeks foto’s van flatgebouwen, de mens die tracht de hemel te bereiken, maar uitgeput op aarde, of ergens tussenin, achterblijft. Beelden van Babel dringen zich onvermijdelijk op, net als in Der fruchtbare Halbmond, het meest recente werk van de expositie.

De monumentale installaties en panelen van Anselm Kiefer komen bovendien helemaal tot hun recht in het even monumentale negentiende-eeuwse Koninklijk Museum voor Schone Kunsten. U kunt wat mij betreft moeilijk een betere manier bedenken om het nieuwe jaar in te zetten dan u te reppen naar de Kieferexpositie. U hebt nog tijd tot 23 januari. Dahin! Dahin!

Winternummer Plebs: voorwoord

2010-12-15T16:06:00.004+01:00

Eerst en vooral willen we u bedanken voor de vele lovende woorden die u veil had voor ons jubileumnummer. Met deze aanmoedigingen in ons achterhoofd stelden wij deze editie samen. U heeft echter lang moeten wachten op het eerste nummer van onze zesde jaargang. Lies van Gasse nam namelijk afscheid als bejubelde vormgeefster van Plebs en we spaarden tijd noch moeite in onze queeste naar een waardige vervanger. Sander De Clercq zorgt alvast voor een frisse, nieuwe start. We zijn benieuwd naar uw mening.

In ons vorige nummer beloofden we u blijvende aandacht voor jong talent. In de rubrieken 'Steeds verser, steeds beter' en 'Ingeblikt' maakt u kennis met het werk van respectievelijk Frido Welker en Jana Stockman. Door hun ogen kunt u vaststellen hoe verwondering soms verrassend om de hoek komt loeren.

Van verrassingen gesproken: David Troch, van wie we tot nu toe enkel gedichten publiceerden, schreef een kortverhaal. We gaven hem dan ook Carte Blanche. Philip Hoorne bracht onlangs zijn Grootste Hits uit. Steven Pollet checkte 's mans keuze en brengt verslag uit voor u. Ook Hoorne zelf laten we aan het woord. In zijn column praat hij openhartig over de betovering van popmuziek.

Omdat Plebs de vinger stevig aan de pols houdt van de literaire tendensen selecteerden we voor u ultrakort proza van de hand van Bernard Christiansen, Peter Moerenhout en Ruben van Luijk.

In ons vorig nummer kon u voor het eerst genieten van functioneel naakt, een onderwerp waaraan we ook in dit nummer niet voorbijgaan, zij het dan minder expliciet. Alexander Baneman verhaalt over de verlokkingen waaraan een badmeester blootgesteld wordt.

Verder leest u poëzie van dichteressen Frouke Arns, Delphine Lecompte en Alexandra van de Pol, alsook van dichters Arnoud Righter, Erwin Steyaert en Eelke van Es. En het houdt niet op! Steven Pollet nam deel aan Dichters op het spoor, een poëziehappening waarover u alles te weten komt in Echo.

Binnen enkele ogenblikken mag u deze bladzijde omdraaien, maar niet vooraleer we uw nieuwsgierigheid nog meer hebben geprikkeld. Voor het eerst in Plebs: De Commissie! Oké, sla dit blad nu maar vlug om. Veel leesplezier!

Plebs 11

2010-12-15T15:30:00.006+01:00

Klamp gerust uw postbode aan, want de nieuwe Plebsnummers zijn op weg naar alle uithoeken van Vlaanderen en Nederland (en nog ver daarbuiten!) om met smaak gelezen te worden. Onze nieuwe vormgever Sander De Clercq heeft er dan ook voor gezorgd dat u deze Plebs in zijn nieuwe jasje met duimen en vingers zal aflikken. Hoe kan het ook anders, met klinkende namen als Erwin Steyaert, David Troch en Delphine Lecompte?

Bent u in deze tijden van feestgedruis trouwens nog op zoek naar een origineel kerst- of eindejaarsgeschenk? Verras uw vriend, partner of familielid dan met Plebsabonnement!

Het huwelijk - Willem Elsschot

2010-12-12T14:24:00.005+01:00

2010 blaast bijna zijn laatste adem uit. We lonken al naar een excuus om een nieuw begin te maken. Hierbij zouden we bijna vergeten dat we ons nog steeds gelukkig mogen prijzen, omdat we nog voor een kleine drie weken in het Willem Elsschotjaar vertoeven. De Antwerpse schrijver is vijftig jaar dood, maar dit filmpje bewijst hoe hip hij nog steeds is.

10 jaar GdGR

2010-12-08T21:57:00.006+01:00

8 december 2000. John Lennon werd 20 jaar geleden vermoord, Jim Morrison zou 57 geworden zijn. Tussen kille caravans lezen de heren D.B. Rademaeckers en P. van Heemst elkaar voor het eerst poëzie voor. Het is koud, ijskoud. Maar de streling van een Heer van Ruysdael verwarmt de tong en kringelt langs het kaarslicht naar de golfplaten, meters hoog. Woorden vullen ruimte. Klanken zetten de toon voor tien jaren knetterende magie.
Heeren van Ruysdael: verzamel uw letters. Het is tijd.

Nog meer van Lies van Gasse

2010-11-05T08:52:00.001+01:00

HISTORISCHE SCHAAKPARTIJ WORDT DUEL TUSSEN VADER EN ZOON
POËTISCH BEELDVERHAAL KRIJGT SPANNENDE WENDING

Schakers, attentie! In dit actuele poëtische beeldverhaal, dat zich wekelijks verder ontvouwt, is een vader op zoek naar zijn zoon. Maar zoonlief is op de vlucht geslagen voor deze kerel die beweert zijn pa te zijn. Vader is slim en begint een partij correspondentieschaak met de jongen.

Vader heeft net de eerste zet gezet. Nu is de zoon, Hauser genaamd, door het dolle heen. Gebeten door het schaakvirus. Welke historische partij roepen de kunstenaars achter dit project terug in de herinnering? En - wie gaat er winnen? Volg de blog!

http://www.hausersgrens.blogspot.com

Meer info

De Nederlandse Annemarie Estor (debuut Vuurdoorn me, Wereldbibliotheek, 2010) en de Vlaamse Lies Van Gasse (debuut Hetzelfde gedicht steeds weer, Wereldbibliotheek, 2008) werken sinds september 2009 aan HAUSER. Zij lieten zich inspireren door de 19e-eeuwse Kaspar Hauser en noemden hun personage naar hem. De hedendaagse Hauser vertrekt op een dag uit een huis, sluit de deur en gaat de wereld in. Wie is hij? Wat wil hij? Waar gaat hij heen? De dichters-annex-kunstenaars verrassen elkaar elke week met een prentbriefkaart met daarop een nieuwe strofe in een vaste versvorm. Daarbij betrekken zij steeds meer samenwerkingspartners. Zo schrijft Peter Mangel Schots - als vader - brieven aan Hauser. Zal Hauser zijn vader ooit ontmoeten? En wat is de rol van Ans, de zuster die hem verzorgde in het ziekenhuis? Zij is nu samen met hem op de vlucht voor vader. Want... Hauser wil geen vader.

http://annemarie.estor.nl
http://www.blauhaus.tk

(Berichtgeving: Lies van Gasse)

Poëzieprijs Melopee

2010-11-04T10:50:00.004+01:00

Voor de tweede keer in de negenhonderdjarige geschiedenis van het Oost-Vlaamse Laarne werd aldaar de poëzieprijs Melopee uitgereikt. Deze trofee wil een nieuw gedicht bekronen dat het laatste jaar in een literair tijdschrift is verschenen. Dat Marc Tritsmans de gelukkige gouden medaillewinnaar is geworden met zijn gedicht Geen aanleg, is zeker het vermelden waard. Maar nog heuglijker is de selectie van Start, een gedicht van de plebejische Lies van Gasse, dat in het tiende Plebsnummer is verschenen. Bij deze onze felicitaties!

Start | Lies van Gasse

Er is een plek waarop de noodzaak
van elk woord verloren gaat.
Laat ons er gaan zitten.

Laat ons taal vervangen
door de dans van een hand in de wind,
het kreuken van linnen, de zoemende
ondertoon van huid.

Laat schoenen over hout glĳden
als een sloep op rustig water.

Laat hier de ochtend staan.
Meet de dag. Zing
tot de avond omarmt,
de muren leeg slaat.

Laat elk zichzelf de pĳn aanbinden.
Heftiger kan het niet.

Harry Mulisch overleden

2010-10-31T14:13:00.006+01:00

In Amsterdam is gisterenavond schrijver Harry Mulisch overleden. De 83-jarige Nederlander streed al een geruime tijd tegen kanker. Hiermee is hij na Hermans en Reve de laatste van de Grote Drie die voorgoed thuisgekomen is.

De Boekenbeursbezoekers lopen er vandaag op de officiële openingsdag aangeslagen bij. Literatuurliefhebbers en reporters drommen samen rond de boeken van de naoorlogse schrijver. Vervang de boekentorentjes door een houten kist en je zou van een laatste groet kunnen spreken.

Mulisch gooide het juk van de calvinistische soberheid van zich af en hij profileerde zich als een flamboyante schrijver, liefst met een pijp in de mond. In zijn magnum opus De ontdekking van de hemel vertellen engelen hoe God zich afkeert van de schepping. Hij wil het contract dat hij afgesloten heeft met de mens verbreken door de Stenen Tafelen met de Tien Geboden terug te nemen.

Zijn verfilmde boek De Aanslag nam zo’n prominente plaats in de Nederlandse literatuur in dat veel mensen dit werk herinneren uit het lijstje van verplichte schoolboeken. Op het einde van de Tweede Wereldoorlog wordt het lijk van een NSB’er voor de deur van Anton van Steenwijk gelegd. Deze aanslag heeft verregaande gevolgen op van Steenwijks leven. Zijn hele leven probeert hij een antwoord te vinden op de schuldvraag wat er gebeurd is en waarom.

De mythische schrijver heeft het leven hier voor bekeken gehouden. Zijn tijd is gekomen om af te reizen naar zijn Mulisch-planetoïde. En daarmee heeft hij definitief de hemel ontdekt.

OOK GEDAAN? De Willem Elsschotwandeling aan zee

2010-07-14T14:39:00.003+02:00

‘Mijn gezin is weer aan zee, ditmaal voor de grote vacantie. De Noordenwind heeft zijn deel gehad en zit nu thuis. De zon draait in een grote cirkel over ons heen, de bijen en bromvliegen blazen om hun mirliton en Stekelorum, die achter die kruiwagen mest liep, staat in zijn zwart pak voor de deur van zijn pension en zendt voortdurend zijn glimlach over de baan in de richting van de tram, van waar de stedelingen moeten aankomen.’

Zo beschrijft Willem Elsschot zijn vakantiestek Sint-Idesbald. In de schaduw van zijn geliefde ‘Coxyde’ bouwde hij hier villa Kerkepanne, waar hij samen met zijn familie in de vakantieperiodes neerstreek. Tijdens het Elsschotjaar blijft Koksijde dan ook niet achter om haar bezoekers in de voetsporen van de schrijver te laten stappen. De wandeltocht ‘Willem Elsschot aan zee’ haalt in de duinen van het oude Sint-Idesbald het verleden in en leidt je rond in Elsschots favoriete badstad. Of mogen we Alfons De Ridder zeggen?

Informatiekantoor Sint-Idesbald, maandagnamiddag. Voor één luttele euro bombardeert gids Hilde je tot Elsschotwandelaar. Aan het aantal aanwezigen te zien, hebben veel mensen er zin in om te dwalen in het erfgoed van het badplaatsje. De zee is haar vermaarde schrijver ook nog niet vergeten: met de aanrollende golven op de achtergrond neemt de gids ons mee naar de zomers van Willem en vrouwlief Fine. Hilde kruidt haar anekdotes met zwart-witfoto’s en met toegeknepen ogen tegen de felle zon lijkt het alsof we het kunstenaarsdorp voor het eerst zien zoals het was: de zee trekt zich loom terug om niet te veel last te hebben van de rondstuivende kinderen, een schilder wikt en weegt de kleuren af voor zijn aquarel en in het midden leunt een in badpak gestoken Elsschot tegen de strandstoel van zijn vrouw. Een frisse zeebries doet ons even huiveren en via de duinen belanden we in het hart van Sint-Idesbald. In tearoom Melinda wordt er nog steeds geklonken alsof de schrijver nooit is weggeweest. Even verderop brengt de Pannelaan ons naar villa Sol Adoré, waar Elsschot en zijn vrouw tijdens de augustusmaanden een verdieping huurden. Een merkwaardige keuze, ware het niet dat het koppel hier goede redenen voor had... Het summum van de wandeling is uiteraard de villa die Elsschot zelf liet bouwen. De Kerkepanne bewaart haar geheimen echter goed achter slot en grendel. Hoog tijd dus dat Elsschot zelf even voor opheldering zorgt. De gids leest enkele passages voor uit Tsjip en deze aanknopingspunten voeren ons naar nieuwe dwaaltochten - of heeft de schrijver wel degelijk fantasie en moeten we alles met een korreltje zout nemen?

De Elsschotwandeling grasduint niet alleen door literatuur, maar geeft ook aandacht aan de bezienswaardigheden onderweg. Tijdens de twee uur durende trip wijst de gids ons op de statige vakantiewoningen die een eigen geschiedenis uitademen. Ook hier duikt Elsschot weer op. Het is aan u om de link tussen een modernistische woning uit het interbellum en de schrijver te ontdekken.

De zeedijk komt weer in zicht en in tegenstelling tot het overvolle strand blijf ik op mijn Elsschothonger zitten. Naar mijn mening heb ik vooral van de belle époque en art deco geproefd en werden er te weinig leeuwen getemd. Doorheen de wandeltocht duikt Elsschot af en toe op naast een café of vakantiewoning, maar het hele verhaal bleef wat oppervlakkig. Maria Van Dam zal je in Sint-Idesbald dus niet vinden.

Meer weten? Ga in afwachting van het nieuwe winternummer van PLEBS naar http://www.destadvanelsschot.be.

Hoe zit dat met PLEBS?

2010-07-02T11:04:00.003+02:00

Je vraagt je waarschijnlijk af waar de nieuwe PLEBS blijft. We namen afscheid van Lies van Gasse als vormgever en door onze lange zoektocht naar een geschikte vervanger zal het eerste nummer van de zesde jaargang pas deze (na)zomer van de persen rollen. Het tweede nummer plannen we voor het najaar. Ondertussen hebben we Charlene Winne warm ontvangen als nieuw redactielid. In ons winternummer lees je meer van haar.

José Saramago overleden

2010-06-18T15:21:00.005+02:00

Droefnis alom: de Portugese schrijver José Saramago is niet meer, zo lees ik op de vrt-nieuwssite. Mijn boekenkast staat er een beetje verweesd bij. Saramago werd 87 jaar oud en schreef menig pareltje. Vaak slaagde hij erin om vanuit een verrassend maar origineel concept een roman op te bouwen. In zijn meesterwerk De stad der Blinden liet de Nobelprijswinnaar met communistische sympathieën de vorm perfect aansluiten bij de inhoud, door de blinde chaos te evoceren in lange, interpunctiearme zinnen. Ook Het stenen vlot en Het verzuim van de dood vertrekken vanuit een haast ongeloofwaardig gegeven, maar overtuigen door het onmiskenbare stilistische talent van de meester. Het Pantheon der Dode Schrijvers is vandaar weer een grote naam rijker geworden.

BEN JIJ DE TOEKOMSTSCHRIJVER VAN 2010?

2010-06-10T15:56:00.002+02:00

Begin juni wordt Toekomstschrijvers gelanceerd, de steun in de rug voor schrijvers van de toekomst.

Toekomstschrijvers helpt aanstormend talent op weg naar meer bekendheid en een lezerspubliek: met een jaarlijkse schrijfwedstrijd krijgen beginnende en aankomende auteurs de kans hun talenten te laten lezen. De beste verhalen verschijnen in een bundel, de beste auteur mag een boek uitgeven.

Voor 2010 is het thema van de wedstrijd: ‘Jouw wereld in 2020’.

Van 1 oktober 2010 tot 20 december 2010 kunnen schrijvers die zichzelf beschouwen als schrijver van de toekomst een verhaal van maximaal 1200 woorden insturen naar Toekomstschrijvers.org. De invalshoek mag biografisch zijn, utopisch, misdadig, romantisch, futuristisch, nihilistisch of wat dan ook. Zolang het maar gaat over de wereld in 2020.

Een deskundige jury zal de verhalen beoordelen op een aantal geheime criteria, waardoor zowel beginnersenthousiasme als ervaring kan leiden naar de hoofdprijs: het uitgeven van een eigen manuscript. De twintig beste verhalen zullen worden opgenomen in een bundel die door Toekomstschrijvers wordt uitgebracht. Thrillerschrijfster Judith Visser zal het voorwoord van deze bundel schrijven. Daarnaast maken schrijvers kans op onder meer schrijfcoaching en feedback op ingeleverde tekst.

Voor meer informatie: www.toekomstschrijvers.org
Email: info@toekomstschrijvers.org

Toekomstschrijvers is een samenwerkingsverband van Schrijverspunt.nl, Schrijvers4fun.nl, schrijfcoach Yoeke Nagel, jeboekindewinkel.nl en Unibook.com

(Bericht van Luc Spooren)

Driek van Wissen overleden

2010-05-31T16:44:00.002+02:00

In de nacht van 20 op 21 mei is tijdens zijn vakantie in de Turkse stad Istanbul voormalig Dichter des Vaderlands Driek van Wissen overleden. Hij stierf na een hersenbloeding. De Groningse dichter die 66 jaar werd, was jarenlang te horen in radioprogramma’s als Spijkers met koppen en Binnenlandse Zaken. Van Wissen debuteerde in de jaren zeventig met zijn light verse-gedichten. In 2005 volgde hij Gerrit Komrij op als Dichter des Vaderlands. Ramsey Nasr nam deze eretitel vorig jaar van Van Wissen over.

(Berichtgeving: Meander)

Knettervers III: vervolg

2010-05-23T22:12:00.002+02:00

We voegden een nieuwe naam toe aan onze programmatie van poëziefestival Knettervers (28 januari 2011). Bart Moeyaert, zal naast Luuk Gruwez, Alexis de Roode en Charles Ducal het podium bestijgen. De muzikale gast van de avond wordt misschien Isbells.

Knettervers III

2010-05-05T21:07:00.002+02:00

De derde editie van ons poëziefestival Knettervers zal plaatsvinden op vrijdag 28 januari 2011. Drie bejubelde dichters bevestigden tot nu toe hun komst: Alexis de Roode, Charles Ducal en Luuk Gruwez. Markeer alvast de avond na Gedichtendag met een dieprode balpen en drie uitroeptekens, want het belooft weer een magische avond te worden!

Poëzienacht

2010-03-17T10:04:00.002+01:00

Op zaterdag 27 maart 2010 vindt tussen 18.30u. en 3u. Poëzienacht ... tot diep in het donker plaats.

Op http://deburen.eu las ik het volgende: 'een grensverleggende poëzienacht die liefhebbers verrast en leken op een prikkelende wijze met poëzie laat kennismaken.

U wordt ontvoerd naar de ‘Uithoeken van de poëzie' waar acteurs in intieme salons hun lievelingspoëzie brengen. U kan er ook de zintuiglijke theaterperformance ‘The Smile off Your Face' van Ontroerend Goed beleven.

In de kamermuziekzaal wordt de tweejaarlijkse Guido Gezelle-prijs uitgereikt. De Concertzaal fungeert als podium voor de Toonzetters, topdichters (o.a. Komrij, Nolens, Kopland, Korteweg...) lezen er naast debutanten van niveau. Na een flinke scheut Experiment krijg je een stevige shot Rock-‘n-roll en dooft de nacht uit op de tonen van Jazz en Hiphop.

Van Venijnig Gebroed uit Brugge tot Gerrit Komrij die komt afgereisd uit Portugal, van de gestileerde aftakelingspoëzie van Luuk Gruwez tot de noisy gitaarintermezzi van Mauro Pawlowski, van uitgestoten klankpoëzie tot de breekbare liedjes met een hoek af van Blackie and the Oohoos. ‘...tot diep in het donker' biedt een rijkelijk en kruidig poëtisch menu.

De Poëzienacht kadert in de tentoonstelling Poëzie in dubbeltijd, ‘een kleine ritselende revolutie'. Nog tot 23 mei in Brugge.

Productie: Brugge Plus vzw en Musea Brugge i.s.m. Concertgebouw en Bibliotheek Brugge.
Concept: Gwy Mandelinck en Handelsreizigers in Ideeën'

Meer info: www.bruggeplus.be

Plebs krijgt concurrentie

2010-02-23T21:39:00.004+01:00

Tijdschrift Plebs krijgt zowaar concurrentie uit onverwachte hoek. Ziehier een fragment uit Zonde van de zendtijd (Canvas, 22 feb. 2010).

Herman de Coninckprijs

2010-01-17T14:57:00.003+01:00

Eva Cox, Charles Ducal, Leonard Nolens, Paul Bogaert en Roel Richelieu Van Londersele strijden dit jaar voor de Herman de Coninckprijs. Stem hier van 15 t.e.m. 22 januari en win een boekencheque!

Gezocht: schrijvend talent!

2010-01-14T13:48:00.001+01:00

Je hebt er zeker al eens stiekem van gedroomd om ooit een beroemd schrijver of dichter te worden! Maar je kreeg nooit de kans om je schrijvend talent aan de buitenwereld te tonen?

Tijd dus om die kans te grijpen! Kruip in je pen en neem deel aan de literaire prijzen van de stad Sint-Truiden editie 2010. Stuur een origineel gedicht in voor de Guido Wulms poëzieprijs of een spannend verhaal voor de Hendrik Prijs-prijs voor korte verhalen. Twee schrijfwedstrijden speciaal gericht naar niet-gevestigde auteurs en jong talent. Jarenlange schrijfervaring is dus niet vereist, enkel de goesting om te schrijven en een mooie dosis inspiratie!

Inzenden kan tot en met 15 april 2010. De uitreiking vindt plaats op zaterdag 4 december 2010.

Reglement en info: Bert Flossie, cultuurbeleidscoördinator, Capucienessenstraat 8, 3800 Sint-Truiden, bert.flossie@sint-truiden.be.

(Bericht van Bert Flossie)

Delphine Lecompte debuteert

2009-12-09T10:01:00.003+01:00

Plebejisch dichteres Delphine Lecompte heeft haar debuutbundel uit. Na diverse publicaties in Plebs verscheen De dieren in mij bij uitgeverij De Contrabas. De bundel werd terecht positief gerecenseerd door Alain Delmotte op Poëzierapport.

19de Dichters-singersongwriteravond

2009-12-09T09:57:00.003+01:00

Father and daughter

2009-11-04T14:49:00.003+01:00

Collega Rudy Masschelein toonde me onlangs een prachtig filmpje dat ik u, in deze novemberdagen waarin dood en afscheid centraal staan, niet wil onthouden. Klik hier.

De reactor

2009-10-30T18:47:00.008+01:00

Een nieuwe recensiesite zag onlangs het levenslicht. www.dereactor.org wil vooral meer aandacht besteden aan de lijvige en diepgravende recensie en aan metakritiek. Meer info vind je hier.

BOEST!

2009-10-28T17:53:00.000+01:00

BOEST, een verrassend poëtisch programma met dichters zoals Stijn Vranken, Els Moors en Christophe Vekeman, met muziek van Mauro Pawlowski en beelden van Jess De Gruyter is nog tot december 2009 on the road. Wie gaat mee naar de Handelsbeurs in Gent op 11 december of naar Antwerpen (Arenberg) de dag erop voor de slotshow? Lees hier meer of bekijk hun trailer.

Warm aanbevolen

2009-10-28T10:21:00.002+01:00

Knettervers 2010 (3)

2009-10-20T09:14:00.003+02:00

Sylvie Marie kan er dan toch helaas niet bij zijn op Knettervers. David Troch zal haar waardige vervanger zijn.

Knettervers 2010 (2)

2009-10-19T10:14:00.006+02:00

Het programma voor Knettervers 2010 is compleet. Op donderdag 28 januari verwelkomen we in de bib van hogeschool RENO* naast Charlene Winne, Sylvie Marie, Joris Denoo en Philip Hoorne ook Els Moors. Lenny van Lenny en de Wespen brengt ons muzikaal in hogere sferen. Deuren: 19.30u. Start: 20u. Kaarten binnenkort via CC de Brouckere. Warm aanbevolen!

(*Sint-Jozefstraat 1, 8820 Torhout)

Knettervers 2010

2009-10-08T09:50:00.004+02:00

Op donderdag 28 januari organiseert tijdschrift PLEBS in samenwerking met hogeschool KATHO en Cultuurpunt Torhout de tweede editie van het poëziefestival Knettervers. Op het programma staan Charlene Winne, Sylvie Marie, Philip Hoorne en Joris Denoo. Gesprekken zijn gaande met Els Moors. Lenny van Lenny en de wespen zorgt tussendoor voor de muzikale magie.

Plaats: bibliotheek KATHO-RENO, Sint-Jozefstraat 1, Torhout. Kaarten zijn binnenkort te verkrijgen via het cultuurcentrum de Brouckere.

De Zondvloed presenteert

2009-10-05T13:48:00.003+02:00

In boekhandel De Zondvloed in Roeselare staat een interessant weekend voor de deur. Bernard Dewulf heeft nog maar net de achterdeur achter zich dicht getrokken, of op vrijdagavond neemt Bob Dylankenner Tony Malfait u mee doorheen de poëzie van de onovertroffen singer/songwriter. Een dagje later loopt Tom Lanoye de Roeselare boekentempel binnen. Hij leest voor uit eigen werk.
Noteer dus in uw agenda:
- vrijdag 9 oktober, 20 uur: Dylan Dichter met Tony Malfait
- zaterdag 10 oktober, 17 uur: Tom Lanoye

Nieuwe boekensite

2009-08-18T14:16:00.001+02:00

Knack lanceert morgen een boekenkanaal op zijn website. Dat gebeurt in samenwerking met het Vlaams-Nederlands Huis deBuren en de provincie Antwerpen. Die site zal Knack Boekenburen heten en wordt een onderdeel van de koepelsite Knack.be. Knack Boekenburen zal het boekennieuws uit binnen- en buitenland op de voet volgen, met prioritaire aandacht voor de Nederlandstalige literatuur. Er zal daarbij zowel aandacht zijn voor romans, essays en poëzie, als voor thrillers, jeugdliteratuur en strips.

(Persbericht van De Buren, Ann Venneman)

Zondvloed overspoelt Roeselare

2009-03-26T11:13:00.005+01:00

Het is zover, beste blogger: naast enkele leuke herbergen en Rodenbach van het vat huist in Roeselare een boekenwinkel om u tegen de zeggen. De Zondvloed ligt in de Sint-Alfonsusstraat, op enkele passen van de Irish Pub. Hier vindt u naast een ruim aanbod aan nieuwe boeken een volledige verdieping tweedehandsboeken en boeken uit de ramsj. In een gezellige koffiebar kunt u zich verliezen in al dat lekkers. Voorts biedt de Zondvloed een naar Vlaamse normen zeer ruim aanbod aan poëzie. Ook literaire tijdschriften krijgen er een plekje. Jawel, Plebejer, zelfs uw favoriete blad kunt u hier komen ontdekken!
De Zondvloed is het prachtige initiatief van de dames Ann Meskens en Greet Desal en de heren Rino Feys en Johan Vandenbroucke. Ondertussen openden ze ook in Mechelen een afdeling. Regelmatig organiseren deze lieden gezellige avondjes in de koffiebar van de boekenwinkel. Zo ontvangen ze op zaterdag 4 april de creatieve duizendpoot Elvis Peeters. Hij komt, volledig gratis, zijn nieuwe roman 'Wij' voorstellen.
Voor een volledig overzicht van activiteiten, klik hier. U zult merken dat ook Tine Moniek, Bart Koubaa en Bart Moeyaert al geboekt staan.
Gedaan dus met doelloos ronddwalen in de havenbuurt van Roeselare. Gedaan met uren wachten op uw vrouw die per se elk kledingstuk van de Zara wil uitproberen. Laat u overspoelen door een literaire Zondvloed. Ik beloof u dat het geen pijn zal doen.

Poëziewedstrijd stad Oostende

2009-03-01T18:11:00.006+01:00

In 2009-2010 organiseert de Cultuurdienst van de koningin der badsteden de zesde editie van de hun poëziewedstrijd. De winnaar ontvangt het aardige bedrag van 2500 euro. De zilveren en bronzen medaille krijgen elk respectievelijk 1250 en 625 euro.
Daarvoor moet u wel de volgende juryleden met een gedicht van uw poëtische kunnen overtuigen: Geert van Istendael, Frank Decerf, Hester Knibbe, Joke van Leeuwen, Koen Stassijns, Ivo van Strijtem en Koen Vergeer.
Het wedstrijdreglement kunt u hier nalezen.

Nieuwe knettervers

2009-02-16T20:00:00.004+01:00

De magische eerste editie van Knettervers met Eva Cox, Joris Denoo, Peter Holvoet-Hanssen, Steven Pollet en Peter Theunynck zit nog fris in het geheugen of er kloppen al drie nieuwe dichters aan de deur: Naast huisdichter Joris Denoo, hebben Sylvie Marie en Philip Hoorne al bevestigd voor ons poëziefestival op Gedichtendag 2010. Op de eerste donderdag van het nieuwe jaar zal aanstormend talent Charlene Winne trouwens de avond openen. Wordt vervolgd!

Dichters in de clinch (2)

2009-01-23T11:18:00.001+01:00

Een Rennie voor Ramsey

Afgelopen maandag beklaagde acteur en dichter Ramsey Nasr zich over het circus rondom de Dichter des Vaderlands verkiezing, waarbij hij mij als medegenomineerde beschuldigde van ‘verdachtmakingen, geen stijl, plagiaat en geen pudeur.’ Pudeur moest ik even opzoeken. Het blijkt ‘schroom’ te betekenen.

Met zijn stuk maakt Nasr eindelijk deel uit van het door hem zo gevreesde circus, en zorgt hij zelfs voor extra publiek. Die hernieuwde aandacht van de pers heeft ervoor gezorgd dat er al meer dan 13.000 stemmen zijn uitgebracht. Ik ben hem dus zeer erkentelijk voor de manier waarop hij de besloten wereld van de literaire pagina’s heeft verlaten om samen met mij de poëzie op zowel de Media- als de Forumpagina van deze krant geplaatst te krijgen. Hopelijk levert dat weer meer bezoekers op voor de site www.dichterdesvaderlands.nl, waar men over alle dichters een uitgebreid dossier kan vinden en hun plannen kan bestuderen.

Nasr betreurt het dat de verkiezingen niet over poëzie gaan, maar die teleurstelling berust op een fabeltje. Een eerste onderdeel van mijn campagne was het aanbieden van drie van mijn bundels als gratis download op het weblog de Contrabas, waardoor ik veel nieuwe lezers heb bereikt. De bundels werden meer dan tweeduizend keer gedownload.

Ramsey Nasr schuwt het publieke debat. Zo wilde hij niet openlijk met mij in discussie gaan bij het radioprogramma Villa VPRO. Dit past bij de manier waarop hij campagnevoert, want dat doet hij wel degelijk. Zo beweerde Nasr, voordat hij de deur van het Forum weer snel achter zich dichttrok en een Rennie nam tegen zijn verkiezingsmisselijkheid, dat ik alleen maar steun uit Friesland zou krijgen. Nu krijg ik inderdaad veel steun uit Friesland – ik bin in Fries en dêr bin ik grutsk op, maar ook uit Limburg, West-Vlaanderen en Zuid-Holland.

Gelukkig heeft Nasr goed opgelet bij mijn campagne, want hij heeft druk zijn best gedaan om de stem van de Belgen, de Friezen van het Zuiden, te winnen, onder andere met behulp van de Vlaamse literaire organisatie Behoud de Begeerte en door een stemoproep te plaatsen tijdens een interview op de Vlaamse zender Canvas.

Wat ik hem kwalijk neem, is dat hij mij valselijk beschuldigt van plagiaat, met betrekking tot mijn blogoproep om een petitie te ondertekenen tegen het geweld in Gaza. Mijn belangstelling voor dit actuele conflict is bepaald niet ingegeven door wat hij daarover vindt. Ik heb gelukkig wel iets beters te doen dan alleen te schrijven over wat mijn medegenomineerden zoal doen.

Het desbetreffende blog ging over een gedicht dat ik in 2006 schreef over een raketaanval van Hezbollah op Israël, waarbij een vrouw en een kind omkwamen. Door het buitensporige geweld van de staat Israël tegen de Palestijnen in Gaza, vroeg ik me af of ik nog wel achter de strekking van dat gedicht stond. Het blog ging dus over de poëzie, iets waar je van zou mogen verwachten dat poëzieliefhebber Nasr het toejuicht. Mocht gedeeld engagement al strafbaar zijn dan kan men overigens alle goede doelen meteen afschaffen.

Het is goed dat we beiden betrokken zijn bij de poëzie en bij de buitenwereld en het is niet genoeg te prijzen dat Nasr toch bereid is gebleken door de brandende hoepel van de pers te springen. Hopelijk levert dat nog meer stemmen op voor de dichtkunst en de genomineerden Hagar Peeters, Ramsey Nasr, Erik Menkveld, Joke van Leeuwen en Tsead Bruinja, van Belgen, Friezen en andere Nederlanders. Ik ga me deze laatste week eens op een stunt bezinnen waarmee we ook de marsmannetjes kunnen bereiken.

Tsead Bruinja, Dichter des Vaderlandskandidaat 2009

Het stuk van Ramsey Nasr:

http://extra.volkskrant.nl/opinie/artikel/show/id/2442/Bij_verkiezing_van_Dichter_des_Vaderlands_speelt_poezie_geen_rol

De reactie van de huidige Dichter des Vaderlands Driek van Wissen:

http://extra.volkskrant.nl/opinie/artikel/show/id/2457/Twijfel+over+de+geschiktheid+van+Nasr

Een van de discussies over het stuk op weblog de Contrabas:

http://www.volkskrantblog.nl/bericht/242104

Dichters in de clinch

2009-01-21T10:37:00.002+01:00

Terwijl we in Vlaanderen stemmen voor de winnaar van de Herman de Coninckprijs, raken de gemoederen in Nederland verhit naar aanleiding van de verkiezing van de Dichter des Vaderlands. Lees meer over een gefrusteerde Ramsey Nasr en een campagnevoerende Tsead Bruinja op Contrabas of stem hier op je favoriete gedicht van Peter Verhelst, Luuk Gruwez, Herman Leenders, Bart Meuleman of Johan de Boose. Het winnende gedicht van de Herman de Coninckprijs zal zoals ieder jaar prijken op een mooie affiche die je binnenkort gratis kunt afhalen in de betere boekhandel.

Knettervers: 29 januari

2009-01-13T10:58:00.002+01:00

Poëzieavond Lies van Gasse

2009-01-11T11:14:00.003+01:00

Ter gelegenheid van de tentoonstelling 'schilderijen van Lies Van Gasse in Jetaircenter Nieuwstraat' en in de nasleep van Gedichtendag 2009 nodigt de raad van bestuur van het cultuurcentrum Sint-Niklaas u vriendelijk uit op hun poëzieavond. Deze zal plaatsvinden op zaterdag 7 februari om 20u in Jetaircenter Nieuwstraat 15 in Sint-Niklaas. Lies Van Gasse, Bart De Block, Anna de Bruyckere en Norbert de Beule lezen voor uit eigen werk.

Aan een verkeerslicht in de Vredelaan

2009-01-04T12:29:00.007+01:00

Er is een verkeerslicht geveld met doffe ronde lichten.
Hij zuchtte ruisend als een kind
terwijl hij viel, nog vol van winterwind.
Ik heb de kraan gezien, die hem heeft neergebliksemd.

O, als een jonge man, als Hector aan de zegewagen,
met geelzwarte strepen en de geur van sneeuw
gutsend uit zijn ijzeren wonden,
de groene lamp nog ongeschonden,
het rode licht nog onverslagen.

De nieuwe Dichter des Vaderlands

2009-01-02T14:30:00.003+01:00

Vanaf vandaag t/m 27 januari kunt u stemmen op de nieuwe Dichter des Vaderlands. U kunt daarbij kiezen uit Tsead Bruinja, Joke van Leeuwen, Erik Menkveld, Ramsey Nasr en Hagar Peeters. Als u bij uw stem een motivatie geeft, telt uw stem dubbel. Stemmen kan via http://www.dichterdesvaderlands.nl/read/stemmen. Het resultaat wordt op 28 januari bekend gemaakt tijdens een televisie-uitzending van de NPS op Nederland 2.

Save the best for last

2008-12-31T10:49:00.008+01:00

Toen ik klein was, bewaarde ik altijd het beste voor laatst. Als mijn moeder me een stukje taart voor de neus schoof, gegarnierd met een halve aardbei op een slagroompuist, dan at ik steevast eerst de taart op en liet de halve aardbei aan de rand van mijn bord wachten tot ik er helemaal klaar voor was. Kreeg ik bij de bakker drie snoepjes, dan at ik er twee en stopte de lekkerste in mijn broekzak, voor later.
Zo is het nog altijd. Het jaar loopt op zijn laatste uren, en ik heb me moeten reppen om enkele boeken uit te lezen. Want het boek waar ik het meest naar uitkeek, bewaarde ik voor laatst: The Gum Thief (De kauwgomdief) van Douglas Coupland.
Hoewel ik gruw van idolatrie, durf ik mezelf gerust een Couplandfan noemen. Daarmee wil ik niet gezegd hebben dat Coupland de grootste schrijver is die ik ken. Critici verwijten hem telkens weer dezelfde fouten te maken, maar over die 'fouten' kan worden gediscussieerd. (Interesse? Even googelen!) Maar wat hou ik van zijn boeken. Ze baden in een sfeer van fake weelderigheid en intelligente wanhoop.

Een citaatje dat aansluit bij de tijd van het jaar:
"Maar wat had de kosmos in gedachten toen hij het kerstfeest bedacht? Hé, weet je wat? We gaan een periode van zes weken in het kalenderjaar verzieken met schuldgevoel, eenzaamheid en volstrekt overbodige, lullige troep! En dan bedenken we kantoorsupermarkten waar ze van alles kunnen kopen - zoals pennen en hoogglansprinterpapier - en emotionele travestie kunnen plegen door die troep te verpakken als cadeautjes voor hun dierbaren!"

Wilt u uw dierbaren toch verblijden met een cadeautje? Koop dan De kauwgomdief, maar lees het eerst zelf! Of een plebsabonnementje, dat werkt natuurlijk ook altijd ...

Krakatau kapt ermee

2008-12-29T12:41:00.004+01:00

Droefnis alom: vandaag ontving ik het allerlaatste papieren nummer van Krakatau. Het fijne tijdschrift met verrassende poëzie heeft het negen jaar volgehouden, maar spitst zich nu toe op hun weblog: www.krakatau.nl. Daar vindt u (en ik citeer de Krak-hoofdredacteur Peter de Groot) 'veel tegendraadse poëzie, recensies, interviews, artikelen'.

Allen daarheen!

Debuut Lies (2)

2008-12-28T16:04:00.003+01:00

Luister op donderdag 1 januari naar Klara, want dan wordt in De tuin Van Eden voorgelezen uit Lies van Gasses debuutbundel Hetzelfde gedicht steeds weer. Een van de eerste recensies vind je al op http://www.urbanmag.be/artikel/1455/geen-archiefvernietiging-van-traktaten-over-telkens-dezelfde-gedichten.

Nieuwe bundel Bruinja verschijnt als krant

2008-12-11T08:53:00.002+01:00

Krant – Angel de nieuwe bundel van Tsead Bruinja zal niet als boek, maar als krant verschijnen op tabloidformaat. De krant bevat naast gedichten ook zes paginagrote illustraties van de beeldend kunstenaars Mowaffk Al-Sawad, Roos Custers, Anne Feddema, Joep van der Made, Ramon Verberne en Hans Wap.

Download – Angel zal donderdag 18 december van 12.00 uur tot 24.00 uur gratis te downloaden zijn als PDF vanaf het poëzieweblog http://www.decontrabas.com/

Woede - In deze nieuwe bundel, haalt de dichter een vijl over zijn kiezen, krijgt hij de Dood en de Schuld op bezoek, ziet hij de apen in de bomen lachen en is hij bang voor zijn handen om de verkeerde strot. Het is een bundel over agressie, schuld en woede, woede als wraak, maar ook woede die in de genen zit, woede van voor de geboorte: 'al kwaad voordat ik handen had / maar niet kwaad op mijn moeder / in haar buik.'

Gedichtendag

2008-11-27T19:23:00.002+01:00

Onze redacteur Steven Pollet leest samen met Eva Cox, Peter Holvoet-Hanssen, Peter Theuninck en Joris Denoo voor uit eigen werk op Gedichtendag (donderdag 29 januari) in Hogeschool KATHO-RENO in Torhout om 20u. in de bib. Muzikale intermezzo's van Dranouterlaureaat Koot'n Kazan.

Voor een zacht prijsje: 5 euro in voorverkoop of 7 euro aan de deur. (Tickets: secretariaat RENO - Sint-Jozefstraat 1 - 8820 Torhout - of stuur ons een mailtje: info[at]plebs.be)

Een avond om je poëtische vingers bij af te likken!

Hengelo(o) Hoort

2008-11-13T13:42:00.001+01:00

Genomineerden voor de nieuwe Dichter des Vaderlands bekend gemaakt

2008-11-01T10:33:00.001+01:00

Een commissie onder leiding van Jeltje van Nieuwenhoven heeft bekendgemaakt welke dichters op de longlist staan voor de verkiezing van de nieuwe Dichter des Vaderlands. De nieuwe Dichter des Vaderlands wordt op 28 januari 2009 tijdens een live televisieprogramma van de NPS bekendgemaakt. De tien dichters op de longlist zijn: Tsead Bruinja, Maria van Daalen, Ruben van Gogh, Ingmar Heytze, Joke van Leeuwen, Erik Menkveld, Ramsey Nasr, Hagar Peeters, Ilja Leonard Pfeijffer en Marjoleine de Vos.

De commissie, bestaande uit Jeltje van Nieuwenhoven, Arjen Fortuin (redacteur NRC Handelsblad), Hester Knibbe (dichter), Thomas Vaessens (hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam) en Bas Kwakman (directeur stichting Poetry International) acht de lijst van genomineerde dichters een goede en brede vertegenwoordiging van de actuele Nederlandse poëzie. De betrokken dichters hebben aangegeven graag op de longlist te staan. Bij de keuze liet de commissie zich leiden door het volgende profiel: De Dichter des Vaderlands:

is in staat om op te treden als een enthousiaste poëzieambassadeur;
publiceerde minimaal twee bundels bij een landelijk bekende uitgeverij;
is meer dan gemiddeld bekend bij het publiek;
heeft een oeuvre (traditioneel of experimenteel) dat hoog in aanzien staat;
is in de eerste plaats dichter (en niet bijvoorbeeld romancier of columnist);
vindt de functie van Dichter des Vaderlands een serieuze zaak.

Van de nieuwe Dichter des Vaderlands wordt bovendien verwacht dat hij of zij bereid is om vier jaar aan te blijven, een rol te spelen tijdens de jaarlijkse Gedichtendag en een minimum aantal gedichten in NRC Handelsblad te publiceren.

Vanaf vandaag kan iedereen via www.dichterdesvaderlands.nl reageren op de longlist. Op vrijdag 2 januari 2009 maakt de commissie bekend welke vijf dichters de uiteindelijke shortlist vormen en daarmee is de verkiezing van de nieuwe Dichter des Vaderlands geopend. De vijf dichters worden op die dag gepresenteerd in het Cultureel Supplement van NRC Handelsblad. Stemmen wordt mogelijk via www.dichterdesvaderlands.nl en kan tot 27 januari 2009. Op 28 januari 2009 wordt de nieuwe Dichter des Vaderlands bekendgemaakt tijdens het live televisieprogramma ‘De Avond van de Poëzie’ bij de NPS op Nederland 2.

De verkiezingen van de nieuwe Dichter des Vaderlands worden georganiseerd door NRC Handelsblad, Koninklijke Bibliotheek, NPS, Poëzieclub en Poetry International. Meer informatie over de Dichter des Vaderlands en de verkiezingen is te vinden op www.dichterdesvaderlands.nl. Aanvullende informatie over de dichters is te vinden op www.kb.nl/dichters/.

Dichten in twee talen

2008-10-21T09:07:00.002+02:00

Uitnodiging - Dichten in twee talen - Vierde Dag van de Friese Literatuur - Zat. 15 nov. Amsterdam

Met o.a. Abraham de Swaan, Albertina Soepboer, Tsead Bruinja, Arjan Hut, Tiny Mulder, Abe de Vries, Hylke Tromp, Teake Oppewal, Karen Bies, Bert Looper en Souldada

Op 15 november 2008 vindt in Amsterdam voor de vierde keer de ‘Dag van de Friese Literatuur’ plaats. Het feestelijke programma staat in het teken van tweetaligheid. De dichters en schrijvers Tsead Bruinja, Arjan Hut en Albertina Soepboer lezen voor uit zowel hun Friese als Nederlandstalige werk en praten over de voor- en nadelen van tweetaligheid. Verder is er een programma-onderdeel met werk van Tiny Mulder, de ‘éminence grise’ van de Friese dichters. Daarnaast wordt de nieuwe, uitgebreide editie van de Spiegel van de Friese poëzie gepresenteerd. Teake Oppewal, een van de samenstellers, zal het boek aanbieden aan Abram de Swaan, taalsocioloog en P.C. Hooftprijswinnaar.

Net als de eerste uitgave bevat ook de tweede editie Nederlandse vertalingen van alle opgenomen gedichten. Het belang van tweetalige bundels als Spiegel van de Friese poëzie en de eerder dit jaar verschenen bundel Het goud op de weg (samensteller Abe de Vries) komt aan de orde in een discussie tussen de samenstellers van beide boeken. Hylke Tromp verzorgt een lichtvoetige bijdrage getiteld ‘Het Goud en de Spiegel’. De muziek is van de Friese band Souldada, en het programma wordt gepresenteerd door Karen Bies van Omrop Fryslân.

Plaats: De Rode Hoed, Keizersgracht 102, Amsterdam, www.derodehoed.nl
Datum: zaterdag 15 november 2008
Tijd: 14.00 – 17.30 uur
Toegang: gratis

Contact: Monica Soeting M.Soeting@nlpvf.nl.

Web: www.nlpvf.nl en www.tresoar.nl
Organisatie: het Nederlands Literair Productie- en Vertalingen Fonds in samenwerking met het Fonds voor de Letteren, Stichting Lezen, Tresoar, Provincie Fryslan en uitgeverij Meulenhoff.

(Bericht van Tsead Bruinja)

Spiegel van de Friese poëzie

2008-10-21T09:06:00.004+02:00

In 1994 verscheen de Spiegel van de Friese poëzie, het eerste complete overzicht van de Friese poëzie van de zeventiende eeuw tot heden. Sindsdien heeft de Friese poëzie een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt. Vele nieuwe talenten dienden zich aan, dichter-performer Tsjêbbe Hettinga maakte met zijn fenomenale poëzievoordracht indruk in binnen- en buitenland en de klassieke dichter Obe Postma vond ruime waardering in de rest van Nederland. Friese dichttalenten als Cornelis van der Wal, Anne Feddema, Albertina Soepboer, Tsead Bruinja en Elmar Kuiper gaven acte de présence op Poetry International in Rotterdam.

Deze nieuwe editie bevat ruim 300 gedichten, zowel in het Fries als in het Nederlands. Sommige daarvan tonen duidelijk de verwevenheid met de Friese cultuur: Abe Lenstra, elfstedentocht, zeilen, kaatsen, het commitment met de Friese taal, het leven op het platteland en het Friese landschap – het is allemaal in deze bloemlezing terug te vinden. Nieuw is ook dat nu de officiële tekst van het Friese volkslied uit 1874 is opgenomen, in een indrukwekkende vertaling van Harmen Wind.

Spiegel van de Friese poëzie (Meulenhoff) - Samenstelling door Pier Boorsma, Teake Oppewal en Geertrui Visser
Gebonden / 416 Pagina's
ISBN 9789029083577

€ 29,90

(Bericht van Tsead Bruinja)

Ook Mischa debuteert

2008-10-16T09:35:00.004+02:00

Mischa Andriessen, die in 2005 al publiceerde in Plebs, kondigt zijn debuutbundel aan. Uitzien met D is net verschenen bij uitgeverij De Bezige Bij en zou vanaf deze week te verkrijgen zijn. Meer info vind je hier.

Lies debuteert

2008-10-13T11:00:00.009+02:00

We melden met gepaste trots dat Lies van Gasse, onze vormgeefster en een van Vlaanderens beste dichteressen deze maand haar debuutbundel uitgeeft bij uitgeverij Wereldbibliotheek. Hieronder een voorpublicatie uit haar bundel Hetzelfde gedicht, steeds weer (ISBN: 978 90284 22735).

Over de afstand tussen twee vogels

Rusteloos, maar zelden sterk genoeg
om door de wind te snijden.

1.

Niet altijd gaat het over diepte.
Vaak peilt ze de breedte van een moeras.
Een oor wordt op de grond gelegd, gekwetter
gemeten.

Ze temt de lucht. Leest
sterren, mos en helmgras.

Soms rollen er druppels
om verspilde tekst. Soms
krommen vingers om een mond,
deint het water zacht.

Niet altijd heeft ze genoeg gedachten
om lucht te zijn. Soms wordt er gezonken,
moet ze woorden sparen voor de overtocht.

2.

Op een avond sluipt ze in haar huis
om er een paar uur niet te zijn.

Lippen rusten warm op randen.
Een mond, een voorhoofd kantelt.

Er vlekt een boom uit in de gang.
Haar takken buigen zich
over wat er staat.

Dat kluwen van welwillend zwijgen,
zelfs na uren staren niet in staat
woorden uit het raam te zetten.

Letters, vrij van oog of huid,
verzen nog te vrolijk voor een plek in taal.

3.

Ze wil een man in huis, maar
met zijn benen kan ze niets.

Tenen krullen op.
Lakens kruipen als kamerplanten
tot tegen het plafond.

Geen gedachte hoger dan een kamerraam.
Geen aanraking, hoe intens of dierbaar ook,
zoals haar vingers in het klamme laken.

Er is een mooie grijze vlek
waar ze zijn naam noemt.
Ze zocht een man. Verder
dan zijn handen kwam ze niet.

Plebs @ facebook

2008-10-12T17:33:00.004+02:00

Plebs heeft nu ook zijn vaste stek op facebook. Je vindt er onder meer schrijfadvies, literaire citaten, analyses van online gedichten en zoveel meer. Iedereen welkom! Maak nu je facebookaccount aan via http://www.facebook.com/ en word lid van onze groep.

And then ... PoP ... goes my heart (7)

2008-10-12T17:31:00.002+02:00

Ken je deze nog?

Het gaat mij niet om woorden, ziet u, maar om zinnen
Die vanochtend uit het niets de straat op komen
Als geeuwende kinderen nog dronken van de slaap.

Concept Poëzieprijs 2009

2008-10-08T09:21:00.003+02:00

De Nederlands-Vlaamse multiculturele literaire vereniging Concept schrijft haar jaarlijkse CONCEPT POEZIEPRIJS 2009 uit. Schrijf een gedicht met als thema "LICHT" en ding zo mee naar de hoofdprijs. De inschrijvingsstrook en het volledige reglement vind je op www.conceptpoezie.org.

Gedichtendag 2009

2008-09-30T14:18:00.003+02:00

Op 31 januari, de laatste donderdag van de eerste maand, vindt naar jaarlijkse traditie Gedichtendag plaats. Dit jaar staat de verkiezing van de Dichter des Vaderlands weer centraal. We zijn alvast benieuwd wie Driek van Wissen zal opvolgen. Misschien wordt het ook eens tijd dat België een nationale dichter verkiest? Laat ons maar beginnen met een Duitstalige en volgend jaar een Franstalige poëet, gevolg door een Vlaming. Of zijn dergelijke droombeelden totaal ondenkbaar geworden in deze woelige communautaire jaren?

De inmiddels tiende Gedichtendagbundel is dit jaar van de hand van de Zuid-Afrikaanse dichteres Antjie Krog. In 2000 ontving ze van de Hiroshimastichting de prijs voor vrede en cultuur. Haar Gedichtendagbundel Waar ik jou word kun je vanaf 29 januari voor een zacht prijsje op de kop tikken in de betere boekhandel.

Nostalgische Watoufoto's (1)

2008-09-26T12:15:00.002+02:00

Hoe kunnen we onze reeks Nostalgische Watoufoto's beter beginnen met Ambroos, de poëtische ezel die ons jarenlang balkend met open poten en hangend buikje verwelkomde?

Watou wordt weer gewoon Watou

2008-09-25T18:26:00.003+02:00

Wat ik nu lees op de vrt-nieuwssite: Gwy Mandelinck houdt de organisatie van de poëziezomer in Watou voor bekeken! Hij zoekt in Brugge nieuwe culturele horizonten op. Het volledige bericht vindt u hier.

And then ... PoP ... goes my heart (6)

2008-09-13T18:20:00.004+02:00

Wie o wie schreef het volgende vers, dat me steeds weer in vervoering brengt?

"de doorrookte tonen van je stiltes"

Tom Naegels in Plebs

2008-09-05T17:06:00.005+02:00

Gisteren sprak Rademaeckers in het gezellige fiftiescafé Sonseveria in Berchem met Tom Naegels over de verfilming van Los, over zijn nieuwe roman, over Antwerpen en engagement, over journalistiek en politieke correctheid, over de huwelijkshel van Silvy Melody en Khalid, over luidruchtige espressoapparaten en over zoveel meer. Je leest alles in het winternummer van Plebs!

R.I.P. Bunker Hill en Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift

2008-08-26T15:42:00.006+02:00

Het zijn droevige tijden voor de literatuurliefhebber. Twee gerespecteerde collega's van Plebs geven er binnenkort de brui aan.
Het literaire tijdschrift Bunker Hill geeft straks zijn laatste nummer uit. Met het dubbelnummer 43/44 houdt de redactie, bestaande uit Victor Schiferli, Caroline Mulder, Dirk Jan Arensman, Vincent Overeem, Alfred Schaffer en Irene de Waal, het voor bekeken.
Ook het Vlaamse blad Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift houdt op te bestaan. Het tijdschrift kreeg het moeilijk toen de geldkraan van het Vlaams Fonds voor de Letteren werd dichtgedraaid. Hun nummer '(Journalisten als) reporters van fictie' is hun laatste gebleken.
We danken de redacties van beide bladen voor zoveel jaren boeiend leesvoer.

Tijdschrift zkt plagiaris

2008-08-19T21:40:00.005+02:00

Het tijdschrift Op Ruwe Planken daagt je uit om de criminaliteit in te gaan. De literaire criminaliteit, welteverstaan. Het literaire tijdschrift organiseert een plagiaatwedstrijd. Het is de bedoeling om een kortverhaal van maximaal 2.000 woorden te schrijven dat geheel bestaat uit gestolen zinnen of passages uit romans, krantenartikelen, songteksten, etcetera. Hoofdprijs: 150 euro aan boekenbonnen. Geïnteresseerd? Stuur dan je verhaal, met literatuurlijst, voor 1 november 2008 op naar kopij@opruweplanken.nl. Meer info: http://www.opruweplanken.nl/

Plebs 8

2008-08-13T12:24:00.008+02:00

Niets dan lofbetuigingen krijgen wij dezer dagen om onze oren geslingerd: de nieuwe Plebs heeft het 'm weer gedaan. Met nieuwe gedichten van o.m. Patricia Lasoen en Johanna Geels en Tsead Bruinja in onze Carte Blancherubriek is het weer een nummer geworden om van te snoepen. W... Wat zegt u? U heeft 'm nog niet? Abonneer u dan als de bliksem via www.plebs.be! Run, Forrest!

Hengelo(o) Hoort

2008-08-09T23:39:00.002+02:00

The Fronicles

2008-08-08T10:50:00.001+02:00

Op zondag 10 augustus treden The Fronicles op aan het Westerplein in Sint-Niklaas. Om 16 uur brengen Mustafa Ketami, Tom Tas, Peter Baert en Stijn Van den Bossche psychedelische rock met Sint-Niklase roots. Allen daarheen dus. Wie graag van een voorproefje wil genieten, hoeft maar te surfen naar www.myspace.com/fronicles.

Aleksandr Solzjenitsyn has ceased to be

2008-08-05T00:26:00.005+02:00

Toch even schrikken was het toen Wim De Vilder vanmiddag haast tussen zijn tanden vertelde dat de Russische schrijver Aleksandr Solzjenitsyn op bijna 90-jarige leeftijd de pen voorgoed heeft neergelegd. Elf jaar geleden kocht ik het enige boek dat ik tot nog toe van de Nobelprijswinnaar gelezen heb: Kankerpaviljoen uit 1968. Op de groene kaft zweeft de kop van de auteur nogal klungelig rond, zonder hals maar met zorvuldig geknipte baard. Ik kocht het ding voor 20 frank in de 'openbare biblioteek' [sic] van Aartrijke. Daar kreeg het met een stempel het label 'afgevoerd' omdat geen kat het de laatste jaren nog ontleend -laat staan gelezen- had. Ik heb het wel gelezen, ergens in het jaar 1997, en genoot toen vooral (hoewel het boek mij zeker niet onverdeeld enthousiasmeerde) van de Russische namen en de manier waarop Solzjenitsyn schreef over aftakeling en onvrijheid.

Doopsel Anna-Clara Pollet

2008-07-29T00:13:00.001+02:00

Voor Anna-Clara

dag kleine appel voor het oog
dag minimensje
miniatuurgelukje
ex-Schmeagol
met je hele tastzin geconcentreerd
in je smaakpapillen die de dingen exploreren
als ontdekkingsreizigers
(niets is veilig in je buurt)

daar lig je nu
al een maand of tien
heel wat te wezen

al sinds die dag
toen je pas geboren was

vraag ik me af
wat ligt in je ogen besloten
welk vuur brandt achter je tong
zeg het mij, het ons, wat gaat er om
in het meteloze raderwerk van je versgeboren hersenen

wat zeggen jou de klanken
die men rond je oor fluistert
hou je echt zoveel van het andante van mozart, vrolijk dansend
in kleurrijke poppetjes boven je hoofd
het achterwaartse kruipen
-de wereld in retrospectieve-
van de gekkebekkentrekkerij
waarbij je steeds je tandvlees bloot lacht
en van de geur van talk
de streepjesrode muts boven je blik
het kussen waarop je je uitstrekt
je armen uitrekt

vraag ik me af

al sinds die dag
toen je geboren werd
getogen wordt
en je in een krachtige verpleegstershand
voor het eerst gebogen over deze wereld hing

over dit leven, dat sinds die dag
-kleine appel voor het oog-
volledig en voorgoed
het jouwe is

Je oom

Dichters in de Prinsentuin

2008-06-21T11:59:00.003+02:00

Op 23, 24 en 25 juli vindt in Groningen voor de elfde maal het gratis toegankelijke festival Dichters in de Prinsentuin plaats, met op het programma meer dan 80 dichters –veertig professionals en veertig beginnende poëten of amateurs- uit Nederland en België.

Op woensdagavond 23 juli gaat het festival van start in Jazzcafé De Spieghel, waar dichters voordragen op geïmproviseerde muziek onder leiding van Hans Hof. Donderdag- en vrijdagmiddag zijn er nonstop poëzievoordrachten in de Prinsentuin. Op donderdagavond kan het publiek zich in Athena's Boekhandel tegoed doen aan dichters die elkaar interviewen over elkaars werk, en aansluitend meelopen met een poëziewandeling door nachtelijk Groningen. Na de voordrachten in de tuin op vrijdagmiddag is het `s avonds tijd voor de feestelijke slotmanifestatie op het terras van Schouwburgcafé De Souffleur. Tot slot is er muziek: Op donderdagmiddag steelt zangeres Roosbeef de harten van de toeschouwers; tijdens de slotmanifestatie doet de Vlaamse dichter Andy Fierens met zijn Androids hen de haren te berge rijzen. Dit jaar is er speciale aandacht voor dichters die voor jongeren schrijven zoals, Karel Eykman, Bas Rompa, Daniel Billiet en Ted van Lieshout. Ook zullen er optredens zijn van jeugdige dichters [jonger dan twintig jaar] op donderdag- en vrijdagmiddag in de Prinsentuin.

Locaties en tijden

Woensdag 23 juli: Jazzcafé De Spieghel, Peperstraat 11, Groningen – aanvang 21.30u., zaal open 21u. Met onder andere Alexis de Roode, Krijn Peter Hesselink en Eva Cox
Donderdag 24 juli: De Prinsentuin – veertig dichters dragen voor tussen 13.30u. en 17.15u.
Donderdag 24 juli: Athena's Boekhandel, Oude Kijk in 't Jatstraat 42, Groningen, dichtersinterviews, met onder andere: Peter Holvoet-Hanssen, Ted van Lieshout en Hanz Mirck – aanvang 20.30u.
Donderdag 24 juli: Poëziewandeling, - aanvang 22u., inschrijven kan binnenkort via de website http://www.dichtersindeprinsentuin.nl/
Vrijdag 25 juli: De Prinsentuin – veertig dichters dragen voor tussen 13.30u. en 17.15u.
Vrijdag 25 juli: Slotmanifestatie op het terras van Schouwburgcafé de Souffleur, Kruitlaan 3, Groningen – aanvang 20.30u.
Bij bijzonder slecht weer zal er voor de programmaonderdelen die buiten plaatsvinden worden uitgeweken naar een binnenlocatie: te weten Het HeerenHuis, Spilsluizen 9 te Groningen.
Meer informatie volgt (eventueel) op http://www.dichtersindeprinsentuin.nl/

Hengelo(o) Hoort

2008-05-21T16:16:00.002+02:00

Zomernummer Plebs: voorwoord

2008-05-20T19:04:00.003+02:00

Je voelt het aan je tenen, aan het sneller groeien van je winterse haardos, aan een onbestemd verlangen naar aangebrande worst en slappe sla: de zomer komt eraan. En met dit besef ervaar je een onherroepelijke kreet naar hip leesvoer in een mooi Van Gassiaans jasje. Je woelt je warme dons bloot en je partner krijgt het hard te verduren. Een nooit ervaren gevoel van beklemmende leegte maakt zich van je meester. Tot je beseft waar alles rond draait en je badend in het zweet wakker schrikt en roept: Plebs! Plebs! My kingdom for a Plebs!

En die nieuwe Plebs heeft weer heel wat te bieden. Bladzijden vol schitterende poëzie bijvoorbeeld van heel wat vrouwelijk aanstormend talent: Anna de Bruyckere, Johanna Geels, Els Rotsaert en Delphine Lecomte. Om op een zomers terrasje bij een fris wit wijntje zalig van te genieten… Sven Staelens zit er met zijn Stoel als enige man bij en kijkt er geamuseerd naar. Of toch niet: We maken ook kennis met Gerard Scharn, en Koen Develter, die even terugblikt op de dood van Hugo Claus en pleit voor de heropstanding der metrische dichters, voegt de daad bij het woord en waagt zich aan een tweetal gedichten. Laat ons daarnaast Niels Hav niet vergeten, een geroemd poëet en prozaïst uit Kopenhagen die zijn gedichten en kortverhalen nu ook in Plebs in het Nederlands vertaald ziet.

Natuurlijk bieden we veel meer en legt Steven Pollet in dit nummer ook weer zijn oor te luister bij een bekende gast. Hij vroeg zich af hoe het zou zijn met de leading lady van het neorealisme. Patricia Lasoen nodigde hem uit voor een openhartig gesprek over veertig jaar passie voor poëzie. Trots presenteren we enkele nieuwe gedichten van haar hand. Naast Patricia Lasoen was ook de bekende Friese dichter Tsead Bruinja bereid om een bijdrage te leveren aan dit nummer. Hij vulde onze rubriek Carte Blanche verrassend in.

Om nog niet alles te vertellen en je de kans te bieden om ook zelf wat te ontdekken, sluiten we af met onze beste wensen voor een leesrijke en ontspannende zomer. Met het nieuwe nummer van Plebs in bed, zwembad of tuinstoel, kan het alvast niet meer stuk.

Tsead meets Herman

2008-05-17T13:37:00.002+02:00

Alsof je het licht vangt

Dichter Tsead Bruinja inspireert schilder Herman van Veen Expositie in het Natuurmuseum Fryslân Leeuwarden zondag 1 t/m zondag 15 juni 2008 Als zanger, liedjesschrijver, cabaretier en kinderboekenauteur is Herman van Veen al bekend. Mogelijk wordt hij dat ook als schilder: ‘Van de een op de andere dag ben ik zomaar op mijn zestigste gaan schilderen, heb er niet voor geleerd. Niemand gevraagd, misschien voortgezet waar mijn vader nooit aan toe is gekomen, een schilder te worden.' Herman van Veen las de gedichten van Tsead Bruinja en vond ze geweldig. Via de Leeuwarder Jeroen Stek kwamen Tsead Bruinja en Herman van Veen met elkaar in contact. Deze expositie is het gevolg daarvan.

'Alsof je het licht vangt', is een expositie van Herman van Veen met veertien grote schilderijen gebaseerd op evenzoveel gedichten van de dichter Tsead Bruinja. De opening van de expositie vindt plaats op zondag 1 juni. Herman van Veen en Tsead Bruinja zullen beiden een optreden verzorgen. Bij het nabijgelegen Maarsingh & van Steijn kunt u tijdens openingstijden van de expositie vervolgens een korte film zien waarbij getoond wordt hoe Herman van Veen en Tsead Bruinja elkaar inspireren.Tevens zijn daar stoelen neergezet waar u via koptelefoons kunt genieten van gedichten voorgedragen door Herman van Veen en Tsead Bruinja.

Maarsingh & van Steijn is gevestigd in het voormalige Grietmanhuis aan de Bollemanssteeg 64 in Leeuwarden op 3 minuten loopafstand van het Natuurmuseum. De toegang voor Maarsingh & van Steijn is gratis. De gedichten die voor de expositie gebruikt zijn, zijn afkomstig uit de bundel De geboorte van het zwarte paard die op 28 mei verschijnt bij uitgeverij Cossee. De geboorte van het zwarte paard is een tweetalige bloemlezing uit de Friestalige poëzie van Tsead Bruinja. Voor het volledige programma van zondag 1 t/m zondag 15 juni, incusief workshops en lezingen, gaat u naar de volgende webpagina: http://www.natuurmuseumfryslan.nl/vanveen.php

Datum: zondag 1 juni 2008

Aanvang: 15.00 uur

Locatie: Natuurmuseum Fryslân, Schoenmakersperk 2, Leeuwarden

Toegang: EUR 12,50 inclusief 2 consumpties

(Kaartjes via Natuurmuseum en VVV Leeuwarden / Telefoon: 0900 - 202 40 60)

Contact: Jeroen Stek / 06-25366642 / j.stek@maarsinghenvansteijn.nl

Dood aan... Lang leve...

2008-05-14T21:09:00.003+02:00

Nadat halfweg april Het venijnig gebroed er de brui aan gaf omdat leadperformer Frederik Lucien de Laere na het minder geslaagde optreden op de Schrijfdag in Gent uit de groep stapte, hebben de overige leden beslist om toch onder dezelfde naam door te gaan. Je kunt hen niet meer vinden op http://venijniggebroed.blogspot.com/, maar wel op hun splinternieuwe website http://venijniggebroed.wordpress.com/ alwaar je op 8 mei kon lezen dat De Laere als warrior of faldera dan toch weer meedoet. Reclamestunt of niet, het is toch maar de tweede keer dat de man herrijst en dit deed Jezus van Nazareth hem zelfs niet voor...

Lies van Gasse stelt tentoon

2008-05-04T15:38:00.001+02:00

When death comes

2008-04-30T12:31:00.004+02:00

Enkele dagen geleden brachten familieleden en vrienden een eerbetoon aan de overleden regisseur Anthony Minghella. Minghella won een oscar met 'The English Patient' en stierf in maart. Hij was 54.
Op die plechtigheid droeg collega Jude Law een van Minghellas lievelingsgedichten voor: 'When death comes' van Mary Oliver.

When death comes
like the hungry bear in autumn;
when death comes and takes all the bright coins from his purse
to buy me, and snaps the purse shut;
when death comes
like the measles-pox;

when death comes
like an iceberg between the shoulder blades,

I want to step through the door full of curiosity, wondering:
what is it going to be like, that cottage of darkness?

And therefore I look upon everything
as a brotherhood and a sisterhood,
and I look upon time as no more than an idea,
and I consider eternity as another possibility,

and I think of each life as a flower, as common
as a field daisy, and as singular,

and each name a comfortable music in the mouth
tending as all music does, toward silence,

and each body a lion of courage, and something
precious to the earth.

When it's over, I want to say: all my life
I was a bride married to amazement.
I was the bridegroom, taking the world into my arms.

When it is over, I don't want to wonder
if I have made of my life something particular, and real.
I don't want to find myself sighing and frightened,
or full of argument.

I don't want to end up simply having visited this world.

Frappant!

2008-04-25T10:40:00.004+02:00

Maarten Inghels, Zeno Van Duppen, Floris Schillebeeckx, Reinout Verbeke, Sylvie Marie, Eva-Maria Van Acker, Raf Swiggers en Eisenik, zijn de acht finalisten van Frappant TXT. Op zaterdag 26 april gaan zij in bibliotheek Permeke te Antwerpen letterlijk de strijd aan. Zij stappen met hun tekst de boxring in. Gespierde taal dus, compleet met masseurs, rondemissen, jury en scheidsrechters. Het publiek vergaapt zich rondom aan al dit woordengeweld. Na de prijsuitreiking van Frappant TXT, stappen bekende podiumdichters en popartiesten de ring in voor de macht over het woord. Treden aan: Pieter Embrechts, Joke Van Leeuwen, Elvis Peeters, Christophe Vekeman, Stefaan Van Brabandt en Andy Fierens. Daarna mag je zelf een dansje wagen in de boxring! Praktisch: Zaterdag 26 april om 20u in bibliotheek Permeke, De Coninckplein 26 te Antwerpen. Inkom is gratis. (Bron: Creatief schrijven)

Kafkacitaat

2008-04-24T09:19:00.004+02:00

In het volgende Plebsnummer krijgt u, naast heel wat poëzie en andere geneugten, een uitgebreid verslag van een gesprek dat ik had met Patricia Lasoen. Tijdens die interessante babbel stak Lasoen haar bewondering voor Franz Kafka niet onder stoelen of banken. Eén citaat van de schrijver is Lasoen altijd bijgebleven, en spookt de jongste weken ook door mijn hoofd. Het is een prachtige zin. Kafka roept in slechts enkele woorden een hele sfeer op van gemengde gevoelens, tragiek met een hoog pierrotgehalte:

"Hij wou met zijn lachen alleen zijn."

Wedstrijd Schrijfdag

2008-04-13T19:52:00.003+02:00

Op zaterdag 12 april vond de tweede schrijfdag van vzw Creatief schrijven plaats in Gent. Aan de stand van tijdschrift Plebs kon je meedingen naar een gratis abonnement. De deelnemers die de volgende vraag correct beantwoordden, of het dichtst het juiste antwoord benaderden, konden zich de gelukkige winnaars noemen:

Hoeveel auteurs hebben al gepubliceerd in Plebs?

In geval van een ex aequo, werd de volgende schiftingsvraag gesteld:

Wat is het grootst aantal kilometers ooit afgelegd door de post voor het bezorgen van een Plebsnummer?

De meeste deelnemers onderschatten de reikwijdte van Plebs. Slechts weinig mensen dachten dat een nummer van Plebs al 2834 kilometer zou hebben afgelegd (naar Istanbul / Turkije). De schiftingsvraag hebben we echter niet moeten gebruiken, want twee deelnemers zaten heel dicht bij het correcte antwoord op onze eerste vraag. Als je de redacteurs en vaste medewerkers niet telkens meetelt kom je over zeven nummers aan precies 45 verschillende auteurs. Patricia Opsomer van Oostende en Ann Driessen van Gent zaten er het dichtst bij met respectievelijk 40 en 58 auteurs. Ze krijgen binnenkort hun eerste gratis Plebsnummer in de bus.